DIE GRONDWET IN AKSIE

Sluit by ons aan vir die tweede in ‘n reeks ontbytbesprekings vir 2019, aangebied deur die Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR) en die Konrad Adenauer-stigting (KAS).

Onderwerp: Die Verslag van die Presidensiële Adviespaneel oor Grondhervorming en Landbou: Die Voor- en nadele

Die SGR het kundiges genooi om die aanbevelings van die Presidensiële Adviespaneel oor Grondhervorming en Landbou te ondersoek. Die paneel het die mandaat gehad om beleidsperspektief te gee oor grondhervorming rakende restitusie, herverdeling en verblyfreg hervorming en om onder andere die omstandighede waaronder onteiening sonder vergoeding toegepas sal word, te oorweeg.

Na die onlangse ontstellende berigte oor die gewelddadige moord en verkragting van vroue wat nuwe skokgolwe deur die land gestuur het, het tienduisende op 5 September na die Parlement opgeruk om optrede en geregtigheid te eis.

Die President, wat tydens die protesweek gekritiseer is vir sy gebrek aan optrede, het die land uiteindelik op 5 September toegespreek oor die onlangse wrede verkragtings en moorde. In ‘n opregte toespraak het die President erken dat Suid-Afrika groot rou en pyn beleef. Hy het benadruk dat geslagsgebaseerde geweld (GGG) ‘n multi-sektorale benadering vereis, en dat dit ‘n saak van dringendheid moet word.

DIE GRONDWET IN AKSIE

Sluit by ons aan vir die tweede in ‘n reeks ontbytbesprekings vir 2019, aangebied deur die Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR) en die Konrad Adenauer-stigting (KAS).

Onderwerp: Vroue en Geregtigheid

Ter viering van die Vrouemaand hoop die SGR om struikelblokke wat vroue in die gesig staar vir die toegang tot geregtigheid uit te pak. Gassprekers uit uiteenlopende velde is uitgenooi om hul ervaring en sienings oor hierdie komplekse onderwerp te deel

SGR SE WERKSKADUPROGRAM – JULIE 2019 

Sedert 2016 bied die Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR) ‘n program aan vir werkskadugeleenthede, gerig op hoërskoolleerders wat die geleentheid soek om die regsberoep te ervaar. Die program word aangebied in samewerking met een van die SGR se jarelange vennote, Salesian Life Choices. Die studente kom uit agtergeblewe agtergronde, maar is nog steeds van die beste presteerders in hul onderskeie skole. Die Leaders Quest-program by Salesians Life Choices is daarop gemik om die leerders tutordienste, loopbaanvoorligting, leierskapswerkswinkels en meer te bied.

Die Konstitusionele Hof (die Hof) het vandag uitspraak gelewer in die saak van die Algemene Balieraad van Suid-Afrika v Jiba en Andere. Die hof het die Algemene Balieraad se aansoek om verlof tot appèl teen die uitspraak van die Appèlhof van die hand gewys, wat bevind het dat Jiba en Mrwebi nie van die rol van advokate geskrap moet word nie.

Jiba en Mrwebi is aanvanklik in September 2016 van die rol van advokate geskrap, nadat die Hoë Hof in Pretoria (die Hoë Hof) met die Algemene Balieraad saamgestem het dat hulle nie geskik of gepas is om advokate te wees nie. Artikel 7(2) van die Wet op Toelating van Advokate bepaal dat ‘n advokaat van die rol van Advokate geskrap kan word as die Hoë Hof oortuig is dat hy of sy nie ‘n geskikte en gepaste persoon is om voort te gaan om as advokaat te praktiseer nie. Die saak is gebaseer op die wyse waarop die twee in 2011 onder meer die aanklag teen die voormalige hoof van misdaadintelligensie, Richard Mdluli, hanteer het. Die Hoë Hof was krities oor die twee se optrede in verband met die verrigtinge. Verder het die Hoë Hof bevind dat Jiba en Mrwebi in hul beëdigde verklarings gelieg het en dat hulle inligting onderdruk het met die opset om die Hoë Hof te mislei.

Op 20 Junie word Wêrelddag vir Vlugtelinge internasionaal waargeneem. Hierdie dag word toegewy aan die herdenking van die krag, moed en veerkragtigheid van miljoene vlugtelinge wat gedwing word om van hul lande van herkoms te vlug van dreigemente van vervolging, konflik en geweld. Die tema van die Verenigde Nasies se Hoë Kommissaris vir Vlugtelinge (UNHCR) is vanjaar “With Refugees”, ‘n veldtog wat die burgerlike samelewing en regerings aanmoedig om op te tree om toegang tot onderwys, veilige skuiling en werksgeleenthede aan vlugtelinge te bied.

Volgens die UNHCR se Mid-Year Trends 2018 -verslag het Suid-Afrika 89 285 vlugtelinge en 184 200 asielsoekers in 2018 gehuisves. Vlugtelinge is individue wat asielstatus en beskerming deur die staat ontvang het, terwyl asielsoekers erkenning en beskerming versoek as vlugtelinge, maar aansoeke word steeds oorweeg. Die beperkte gronde vir die toekenning van vlugtelingstatus aan asielsoekers word bepaal ingevolge die Wet op Vlugtelinge van 1998 (die Wet op Vlugtelinge), terwyl die Immigrasiewet van 2002 die beweging van vreemdelinge in die land reguleer wat besoek wil aflê of hier bly. Ongelukkig is die asielproses in die verlede deur korrupsie geteister. Ekonomiese immigrante wat ‘n beter werksklimaat soek, het probeer om toegang te verkry via die asielproses.

Vandag, 4 Junie 2019, hoor die Pretoriase Hoë Hof ‘n kritiese en lang verwagte grondwetlike uitdaging aan betreffende die Regulasie van die Wet op die Onderskepping van Kommunikasie en Voorsiening van Kommunikasieverwante Inligting van 2002 (RICA) in Amabhungane Centre for Investigative Journalism NPC and Another v the Minister of Justice and Correctional Services and Others.

Vir die gewone man op straat is RICA sinoniem met die vervelige proses van SIM-kaartregistrasie en die lys van persoonlike inligting wat ‘n mens aan ‘n diensverskaffer moet voorsien. Baie is egter nie bewus daarvan dat hierdie Wet ook die onderskepping van kommunikasie, soos oproepe en e-posse (en “kommunikasieverwante inligting”, ook bekend as metadata), deur sekere staatsagente reguleer nie. Hierdie aspek van RICA lê aan die kern van die grondwetlike uitdaging.