Die FW de Klerk Stigting, sy Raad van Trustees en sy personeellede wil al ons intekenare en ondersteuners ‘n voorspoedige en vervullende 2019 toewens. Ons hoop dat u gelukkig en geseën sal word in u professionele en persoonlike lewens.

2019 is besig om in ‘n besonders interessante jaar te ontwikkel, en soos gewoonlik sal Suid-Afrikaners nie verveeld wees nie! Sekere geleenthede op die nasionale kalender, asook die Stigting se eie kalender, maak van 2019 ‘n spesiale jaar.

In Junie vier die Stigting sy 20ste bestaansjaar met ‘n spesiale geleentheid wat hierdie mylpaal sal aandui. Meer besonderhede sal later vrygestel word, maar dit beloof om uitsonderlik te wees. Die missie van die Stigting – om die Grondwet te bevorder en te beskerm – bly van kardinale belang.

Die FW de Klerk Stigting kondig hiermee die vertrek aan van me Phephelaphi Dube van haar pos as Direkteur van die Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR), vanaf Desember 2018. Me Dube gaan ‘n akademiese loopbaan navolg. Die Stigting is dankbaar vir die uitstekende werk wat me Dube vir die Sentrum en die Stigting oor die afgelope vyf jaar gedoen het. Ons wil me Dube graag voorspoed toewens met haar toekomstige loopbaan, en ons is seker dat sy ‘n baie positiewe bydrae in haar nuwe rol sal maak. Die Stigting sal in 2019 ‘n aankondiging maak oor die advertensie vir ‘n nuwe Direkteur om die tradisie wat Phephelaphi en haar voorgangers daargestel het, voort te sit.

25 jaar het verbygegaan sedert daardie koue wintersdag in Oslo toe die Nobelvredesprys aan my en Nelson Mandela toegeken is.  

In my aanvaardingstoespraak het ek opgemerk dat vrede ‘n gemoedstemming was:

“Dit is ‘n gemoedstemming waar lande, gemeenskappe, partye en individue poog om hul verskille deur middel van ooreenkomste op te los, deur middel van onderhandeling en kompromie, in plaas van dreigemente, dwang en geweld.”

Ek het gesê dat vrede ook ‘n raamwerk was.

Die verskynsel van beurtkrag hang soos ‘n donker wolk oor die feestyd van 2018. Vir baie mense, regoor die land, mag dit met kerslig gepaardgaan, wat tot die atmosfeer kan bydra, maar wat ongetwyfeld ‘n skadu sal werp op enige moontlike en broodnodige ekonomiese herstel. 

Naïewe Suid-Afrikaners het geglo dat Eskom, met ‘n nuwe President, ‘n nuwe Minister van Openbare Ondernemings en ‘n nuwe Eskom-raad, optimaal sou funksioneer, en dat beurtkrag iets van die verlede en verby was. Die feit dat korrupsie en wanbestuur ‘n negatiewe uitwerking gehad het, kan nie maklik omgekeer word nie. Daarbenewens kan onbekwame, onervare en korrupte amptenare (bewys deur die ontwerpersfoute by Medupi en Kusile) nie sonder behoorlike prosesse afgedank word nie, wat uiters ironies is gegewe die skade wat hulle aangerig het. Dit is dus belangrik om te verklaar dat die huidige beurtkrag – met swak verskonings van Eskom oor die gebrek aan kapasiteit en nodige instandhouding, asook uraan wat buite laat staan is en nat geword het – is ‘n kopseer uit die Zupta-era. So ook die feit dat Eskom diep in ‘n finansiële krisis is en voortdurend van reddingsboeie van die staat afhanklik is. 

Die FW de Klerk Stigting verwelkom die aankondiging deur President Ramaphosa dat advokaat Shamila Batohi as die nuwe Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging (NDOV) aangestel is. Advokaat Batohi is goed gekwalifiseerd en ervare om hierdie belangrike rol te vervul.Dit kom op ‘n tyd waar die land ‘n belangrike kruispad bereik het en die regstelsel ‘n onafhanklike en regverdige individu nodig het om uitvoering aan die mandaat van die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) te gee. In ooreenstemming met artikel 179 van die Grondwet vertrou ons dat sy haar mandaat sonder “vrees, begunstiging of vooroordeel” sal uitvoer. Advokaat Batohi het ervaring as ‘n voormalige Direkteur van Openbare Vervolging in KwaZulu-Natal, en het internasionale blootstelling verkry met haar rol as die senior regsadviseur van die aanklaer in die Internasionale Strafhof (ICC). Laasgenoemde ervaring sal belangrik wees, aangesien dit aan haar die nodige afstand en objektiwiteit verskaf betreffende sake wat vervolg word.