Die FW de Klerk Stigting neem met hartseer kennis van die afsterwe van professor Marinus Wiechers, ‘n lid van die raadgewende paneel van die Stigting se Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR). Ons vier egter ook die lewe en beduidende prestasies van Marinus Wiechers.

Professor Wiechers was een van Suid-Afrika se voorste kundiges oor die Grondwet. Hy het ‘n belangrike rol gespeel in die opstel van beide die Namibiese en die Suid-Afrikaanse grondwette. Hy was ‘n groot akademikus, met talle navorsingsuitsette en boeke van internasionale gehalte. As Visekanselier van UNISA het hy ‘n belangrike rol gespeel in die leiding van die grootste Suid-Afrikaanse universiteit in ‘n nuwe era.

Die FW de Klerk Stigting wil Prins Mangosuthu Buthelezi graag gelukwens met sy 90ste verjaarsdag vandag. Hy is een van die langsdienende lede van die Parlement

Die FW de Klerk Stigting verwelkom vandag se meerderheidsbeslissing van die Konstitusionele Hof betreffende die posisie van die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging (NDOV). Dit is ‘n verdere bewys van volgehoue pogings deur die burgerlike samelewing om nakoming van die Oppergesag van die Reg te verseker, gegewe dat dit aansoek voor die hof deur Corruption Watch, Freedom Under Law (FUL) en CASAC ingedien is. Die uitspraak, vyf maande na die aangeleentheid in die hof aangehoor is, bring uitsluitsel oor die vraag oor of Shaun Abrahams sy amp regmatig beklee, gegewe die onregmatige afdanking van sy voorganger, Mxolisi Nxasana. 

Die sterk bewoorde uitspraak, waarin aangevoer word dat voormalige President Jacob Zuma sy mag misbruik het betreffende die onregmatige afdanking van Nxasana, dui moontlik op die Regbank se wanhoop. Weereens is die howe forseer om in te gryp by ‘n aangeleentheid wat die misbruik van mag en politieke inmenging in staatsinstellings behels.

Die FW de Klerk Stigting neem met groot kommer kennis van die verklaring oor onteiening sonder vergoeding (OSV) deur President na afloop van die lekgotla van die NUK gisteraand. Daar is twee groot probleme met die verklaring, prosedureel en substantief.

As leier van ‘n politieke party het hy die platform van die nasionale uitsaaier misbruik om ‘n party-politieke stelling te maak, asof dit ‘n aankondiging deur die President van die land was. Dit toon dieselfde gevaarlike botsing van party en staat soos ons tydens die Zuma-jare gesien het. Die verklaring loop ook die uitslag vooruit en maak ‘n bespotting van die parlementêre proses wat aan die gang is, asof die ANC die enigste party in die Parlement is. Die toevallige verwysing na die “parlementêre proses” verberg nie die oënskynlike minagting wat die meerderheidsparty vir die Wetgewer en sy prosesse het nie. Daarbenewens het die aankondiging die openbare verhore wat moet plaasvind, ignoreer, wat dus openbare deelname in die wetgewende proses nutteloos laat. Dit beteken dat enige toekomstige wysigings oop is vir ‘n regsuitdaging weens gebrek aan prosedurele billikheid.

Die FW de Klerk Stigting verwelkom gister se beslissing met betrekking tot voormalige Zimbabwiese presidentsvrou, dr Grace Mugabe, wat gister deur die Gautengse Hoë Hof gelewer is. Dit is kommerwekkend dat die uitspraak dit duidelik maak dat die regering van Suid-Afrika ‘n gebrek aan gesag gehad het om immuniteit aan Mugabe te verleen of toe te staan, in ‘n poging om haar teen die beskuldigings van oortredings te beskerm. Sodoende het die Suid-Afrikaanse regering versuim om sy eie burger te beskerm, en die Grondwet verder ondermyn deur immuniteit op onwettige wyse aan Mugabe toe te staan.

Soos met die geval van die Al Bashir-aangeleentheid, het die Suid-Afrikaanse regering gewys dat hy nie beskik oor die politieke wil om die Oppergesag van die Reg na te kom wanneer dit moeilike politieke vraagstukke moet aanpak nie. Hierdie versuim van die regering om aan die letter en gees van sy eie wette te voldoen, terwyl die behoorlike proses op siniese wyse omseil word, ondermyn Suid-Afrika se grondliggende waardes. Die Regbank vind homself in die posisie waar hy moes beslis oor ‘n aangeleentheid waarin die Uitvoerende Gesag nie sy grondwetlike verpligtinge nagekom het nie.