+27 (0) 21 930 3622
info@fwdeklerk.org

View Archived Content

VERKLARING: SGR VERWELKOM KONSTITUSIONELE HOF SE BESLISSING IN SOLIDARITY AND OTHERS V DEPARTMENT OF CORRECTIONAL SERVICES AND OTHERS

courtDie Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR) verwelkom vandag se beslissing deur die Konstitusionele Hof in die saak tussen die Departement van Korrektiewe Dienste (die Departement) en die vakbond, Solidariteit, asook werknemers van die Departement. In ‘n nasie waar konsepte van gelykheid steeds omstrede is, help die beslissing om dit wat onder gelykheid verstaan kan word, duidelik te stel. Die beslissing herbevestig regverdigheid as ‘n prosedurele waarde in die inwerkingstelling van enige indiensnemingsbeleide in die werkplek. Die besluit beteken uiteindelik dat oorwegings van geregtigheid en gelykheid bepaal dat nasionale staatsdepartemente nie alleenlik op nasionale demografie kan steun ten einde die vlak van verteenwoordiging van verskillende aangewese groepe te bepaal nie.

Read More »

ARTIKEL: OM DIE ROL VAN DIE SAUK AS OPENBARE UITSAAIER TE BEGRYP

SABC LogoDit blyk of dinge by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) ‘n krisispunt bereik het. Dit, in die nasleep van radikale veranderinge wat dit onlangs betreffende sy bedrywighede gemaak het. Sommige van hierdie veranderinge blyk ongrondwetlik te wees. Dit dui op ‘n organisasie wat onseker is van sy rol as ‘n openbare uitsaaier in ‘n grondwetlike demokrasie. Die feit dat beide die howe sowel as die Openbare Beskermer bevind het dat die waarnemende Hoof Bedryfsbeampte, Hlaudi Motsoeneng, se aanstelling irrasioneel en onregmatig is, dra by tot die openbare uitsaaier se ongemak. Daarbenewens dui nuusberigte daarop dat die SAUK volgende maand ‘n verlies van tot R500 miljoen sal aankondig – byna dubbel die verlies van R395 miljoen van verlede jaar. Dit alles skets ‘n prentjie van onsekerheid oor die toekoms van die SAUK.

Read More »

VERKLARING: DIE WEG NA VREEDSAME VERKIESINGS

tshwane gov zaGedeeltes in die Stad Tshwane word gekenmerk deur geweld, met mediaberigte wat uitgebrande motorvoertuie en strate besaai met brandende motorbande wys. Een persoon is na bewering in die geweld dood. Die gewelddadige betogings is oënskynlik as gevolg van partylede se ongelukkigheid met die regerende party se Nasionale Uitvoerende Raad se besluit om ‘n burgemeesterskandidaat te kies bó die kandidate wat deur die Tshwane-tak van die regerende party verkies word.

Daarbenewens het die Minister van Polisie, Nathi Nhleko, verlede week aangekondig dat hy ‘n taakspan daargestel het, wie se mandaat dit is om die “toename in politieke moorde” te ondersoek. Hy het voorts kommer uitgespreek oor die aantal moorde wat met die komende verkiesings op 3 Augustus 2016 verband hou. Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) voer aan dat daar ongeveer 50 polities-verwante moorde oor die afgelope vyf jaar plaasgevind het, hoofsaaklik in KwaZulu-Natal en Mpumalanga. Die Instituut vir Sekerheidstudies (ISS) het ook daarop gewys dat politieke moorde die gevolg is van plaaslike konflikte en mededinging.

Read More »

ARTIKEL: JEUGDAG – PIONNE IN IEMAND ANDERS SE STRYD

Learners

16 Junie – Jeugdag – word jaarliks in Suid-Afrika gevier ter herinnering van die skoolkinders wat in 1976 deur die apartheidspolisie doodgemaak is. Die betogings was in antwoord op Bantoe-onderrig en die afdwinging van Afrikaans as onderrigmedium in skole. Die beweging het soos ‘n veldbrand oor die land versprei en hierdie jaar is die 40ste herdenking van wat nou na verwys word as die Soweto-opstande.

Die Soweto-opstande dien as ‘n herinnering aan hoe belangrik onderrig vir jong mense is. Dit is dus belangrik om te besin oor die belangrikheid van die dag vir die jeug en vir onderwys vandag. Artikel 29 van die Grondwet verskans die reg op onderwys en bepaal dat elkeen die reg op basiese onderwys het. Basiese onderwys behels die jare tot met en insluitend matrikulasie.

Read More »

VERKLARING: BEVORDERING VAN DEMOKRASIE – KONSTITUSIONELE HOF-BESLISSING IN OVK-SAAK

iecDie Sentrum vir Grondwetlike Regte verwelkom die Konstitusionele Hof (die Hof) se beslissing in Electoral Commission v Mhlope and Others, wat vandag gelewer is en waarin die belangrikheid van vry en regverdige verskiesings vir Suid-Afrika beklemtoon word.

Die saak het ontstaan toe die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) geappelleer het teen die beslissing van die Verkiesingshof om tussenverkiesings in Tlokwe uit te stel weens onreëlmatighede betreffende name op die kiesersrol. Die Verkiesingshof het beslis dat die toelating van verkiesings terwyl 4000 name op die kiesersrol nie adresse het nie, sal beteken dat die daaropvolgende verkiesings nie vry en regverdig sal wees nie, in direkte teenstryd met artikel 19 van die Grondwet, wat bepaal dat elke Suid-Afrikaanse volwassene die reg op vry, regverdige en gereelde verkiesings het.

Read More »

ARTIKEL: DIE ONTEIENINGSWETSONTWERP IS AANVAAR – MAAR WEK STEEDS KOMMER

penDie Nasionale Vergadering het die Onteieningswetsontwerp aanvaar en indien die President dit bekragtig, sal Suid-Afrika ‘n nuwe Onteieningswet hê.

Die nuwe Onteieningswet is lank reeds in die pyplyn – dit is in 2008 van stapel gestuur – met verskeie weergawes wat in die Parlement verval het weens kommer oor die grondwetlikheid daarvan. In verskeie opsigte is hierdie weergawe moontlik die beste tot dusver. Dit wil nie sê dat die nuwe Onteieningswetsontwerp sonder probleme is nie.

Om mee te begin was daar op provinsiale vlak bewerings van onvoldoende openbare deelname in die wetgewende proses. Verskeie mediaberigte het byvoorbeeld daarop gewys dat die publiek in die Oos-Kaap slegs drie dae voordat die openbare verhore ‘n aanvang sou neem, daarvan bewus gemaak is. In die Vrystaat is plekke waar die verhore sou plaasvind na bewering op die laaste minuut verander, wat verwarring veroorsaak het. Dit is te betwyfel of die provinsies daarin geslaag het om voldoende openbare deelname te verseker, wat dus die Nasionale Raad van Provinsies se finale mandaat in twyfel trek.

Read More »

ARTIKEL: SILIKOSE-KLASAKSIE – BESIGHEID EN MENSEREGTE NIE VERSOENBAAR NIE

workerDie Suid-Gautengse Hoë Hof het vandag die klasaksie betreffende voormalige werknemers van mynmaatskappye gesertifiseer. Dit beteken dat voormalige goudmyners en hul families goudmynmaatskappye gesamentlik kan dagvaar om skadevergoeding nadat hulle silikose en tuberkulose opgedoen het toe hulle die mineraal as deel van hul indiensnemingspligte opgedoen het.

Dit is Suid-Afrika se grootste klasaksie, met 56 mynwerkers wat meer as 200 000 werkers en hul families verteenwoordig. Die saak berus op die feit dat die mynwerkers se gesondheid in gevaar gestel is toe hul in diens van die mynmaatskappye was. Daar word beweer dat die mynmaatskappye geweet het hoe om die moontlikheid van die inaseming van giftige silikastof te verminder, maar dat hulle versuim het om die maatreëls in te stel.

Read More »

REGSBEAMPTE

gavel smallDie Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR), gebaseer in Kaapstad, verlang die dienste van ‘n Regsbeampte. Die Regsbeampte sal aan die Direkteur van die SGR verslag doen en sal vir die volgende pligte verantwoordelik wees:

  • Die uitvoer van regsnavorsing met betrekking tot grondwetlike aangeleenthede;
  • Help met die opstel van regsmenings;
  • Monitering en assessering van die grondwetlikheid van konsepwetgewing en beleide;
  • Help met die voorbereiding van geskrewe en mondelinge voorleggings aan die parlementêre portefeulje- en gekose komitees;
  • Monitering, assessering en verslagdoening oor sake en beslissings wat met die Grondwet verband hou;
  • Help met die produksie van die SGR se publikasies;
  • Hantering van grondwetlike navrae en die verspreiding van inligting;
  • Deelname aan vergaderings, konferensies en seminare;
  • Steun aan die Direkteur van die SGR betreffende die uitvoering van die SGR se mandaat;
  • Bestuur van administratiewe aangeleenthede betreffende die SGR in samewerking met die Stigting; en
  • Uitvoering van pligte soos benodig.
Read More »

VERKLARING: ALLE OË OP DIE NASIONALE VERVOLGINGSGESAG

npaDie Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR) verwelkom die beslissing van die Hoë Hof in Pretoria (die Hoë Hof) in Democratic Alliance v Acting NDPP and Others. ‘n Volbank van die Hoë Hof het beslis dat ‘n besluit wat in 2009 geneem is deur die destydse waarnemende Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings, Mokotedi Mpshe, om 783 klagte teen die President, mnr Zuma, te laat vaar, irrasioneel was en hersien en tersyde gestel moet word. Die klagte hou verband met die Wapentransaksie, waarin sy finansiële adviseur, mnr Schabir Shaik, skuldig bevind is en tot 15 jaar gevangenisstraf gevonnis is.

Read More »