Die Suid-Gautengse Hoë Hof het onlangs beslis, onder andere, oor die bepalings betreffende aanhouding in polisieselle. Die Mathe v the Minister of Police-saak was ‘n aansoek om skadevergoeding as gevolg van die trauma wat deur die eiser aan die hand van die SA Polisiediens ervaar het. Alhoewel dit ‘n eis om skadevergoeding was, is belangrike grondwetlike vrae geopper. 

‘n Opsomming van die feite van die saak: die eiser en haar vriende is in hegtenis geneem op ‘n klag van prostitusie nadat hulle gevind is waar hulle in die vroeë oggendure buite ‘n petrolstasie gesit en wag het vir openbare vervoer. ‘n Ongemerkte polisiemotor het opgedaag, en polisiebeamptes in gewone klere het hulle in hegtenis geneem sonder om hulle eers in kennis te stel van hul regte kragtens artikel 35(1) van die Grondwet. Hierdie bepaling hou verband met die regte van diegene wat in hegtenis geneem is vir ‘n beweerde kriminele oortreding, en sluit in die reg om oor hul regte ingelig te word. Die beamptes het ook versuim om hul identiteit as polisiebeamptes bekend te maak voordat die vroue in die motor geboender is. Daar was ‘n kort woordewisseling voordat hulle na die polisiestasie is, en in wese is die vroue in hegtenis geneem slegs omdat hulle vroue was wat buite ‘n petrolstasie gesit het in die middel van die nag. 

Vrydag, 7 April was ‘n groot dag in die meeste van Suid-Afrika se groter stede. In reaksie op gebeure wat tans in die land plaasvind, met inbegrip van die afgradering van Suid-Afrika se ekonomiese vooruitsigte deur internasionale graderingsagentskappe, het duisende Suid-Afrikaners die strate ingevaar om strenger, meer etiese en meer beslissende politieke leierskap te eis. Terwyl die betogings grootliks vreedsaam was, is dit noemenswaardig dat Luthuli-huis omring is deur mans in kamoefleerdrag, oënskynlik lede van die Vereniging vir uMkhonto weSizwe Militêre Veterane (VMKMV), wat die hoofkwartiere van die regerende party wou “verdedig”.

‘n Maand later, op 7 Mei, hierdie keer in Vuwani, Limpopo. Die gebied was die plek van gewelddadige betogings, wat tot die vernietiging van meer as 20 skole gelei het. Die inwoners van Vuwani is gekant teen hul inlywing by ‘n nuwe munisipaliteit, en betoog al vir byna twee jaar. Gevolglik was die byeenkoms – wat President Zuma veronderstel was om toe te spreek – veronderstel om die gemeenskap gerus te stel dat die uitvoerende gesag bereid is om, op die heel minste, na sy burgers se eise te luister. Maar President Zuma het nie die geleentheid bygewoon soos beplan nie, na bewering weens kommer oor veiligheid. Nietemin was lede van VMKMV teenwoordig, weereens geklee in hul weermag-uitrustings. 

Die kwalifiserende eienskappe van ‘n “geskikte en gepaste persoon” wat openbare mag uitoefen is weer eens op die voorgrond in die saak van Helen Suzman Foundation and Another v the Minister of Police and Others (Ntlemeza-saak. Die Ntlemeza-saak handel oor die aansoek om hersiening betreffende die aanstelling van generaal-majoorNtlemeza (Ntlemeza) deur die Minister van Polisie (die Minister) as Nasionale Direkteur (ND) van die Direktoraat vir Prioriteitsmisdaadondersoek.