Die FW de Klerk-stigting spreek sy kommer uit oor die BELA-wetsontwerp se naderende aanvaarding en noem kommer oor die befondsingsimplikasies daarvan en potensiële impak op die gehalte van onderwysgehalte.
Die FW de Klerk Stigting veroordeel die wanadministrasie binne NSFAS, wat direk teenstrydig is met die Staat se grondwetlike verpligting om progressief die reg op verdere onderwys beskikbaar en toeganklik te maak.
Die FW de Klerk-stigting omvattende en gedetailleerde besware ingedien oor die Wetsontwerp op Basiese Opvoedingswette aan die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement, waarin kritieke grondwetlike oorwegings uitgelig word.
In die lig van onlangse besprekings rondom die Wysigingswetsontwerp op Basiese Onderwyswette (“BELA-wetsontwerp”), neem die FW de Klerk Stigting kennis van onlangse bewerings van korrupsie binne sommige Skoolbeheerliggame (“SBL’e”).
Berigte dat studente verbied is om Afrikaans te praat – selfs in privaat gesprekke – aan die Universiteit van Stellenbosch, is diep ontstellend. Dit
Het die Universiteit van die Vrystaat versuim om oorweging te skenk aan Afrikaanse studente se grondwetlike reg kragtens artikel 29(2)? Dit volg nadat die universiteit sy dubbelmedium-taalbeleid met ‘n enkelmedium-beleid vervang het. Dit was ‘n belangrike kwessie in die Appèlhof se uitspraak in University of the Free State v Afriforum (Appèlhof-uitspraak). Die UV se uitspraak is gegrond op ‘n “verbintenis tot transformasie”, en is deur die Appèlhof gehandhaaf. Afriforum het aansoek verlof by die Konstitusionele Hof ingedien om teen die beslissing te appelleer.
In ‘n eerste vir die Konstitusionele Hof, sal dit belangrik wees om die betekenis van die interne kwalifiseerders van artikel 29(2) duidelik te stel, in die konteks van hoër onderwys.
Is dit realisties in Suid-Afrika se multikulturele samelewing om te verwag om moedertaalonderrig te ontvang aan ‘n onderwysinstelling van die staat? Indien daar slegs gefokus word op artikel 29(2) van die Grondwet, moet die antwoord bepaal word volgens enige feitlike konteks. Artikel 29(2) van die Grondwet (artikel 29(2)-reg) is ingestel om die balansering van regte te verseker, deur te waarborg dat elkeen die reg het op onderrig in die taal van hul keuse aan ‘n openbare onderwysinstelling, mits dit “redelik doenbaar” is. Die Staat is voorts verplig om alle redelike opvoedkundige alternatiewe te oorweeg om aan hierdie reg uitvoering te gee, met die in agneming van die faktore van “billikheid, doenbaarheid en die behoefte daaraan om die gevolge van die diskriminerende wette en praktyke in die verlede reg te stel”.
16 Junie – Jeugdag – word jaarliks in Suid-Afrika gevier ter herinnering van die skoolkinders wat in 1976 deur die apartheidspolisie doodgemaak is. Die betogings was in antwoord op Bantoe-onderrig en die afdwinging van Afrikaans as onderrigmedium in skole. Die beweging het soos ‘n veldbrand oor die land versprei en hierdie jaar is die 40ste herdenking van wat nou na verwys word as die Soweto-opstande.
Die Soweto-opstande dien as ‘n herinnering aan hoe belangrik onderrig vir jong mense is. Dit is dus belangrik om te besin oor die belangrikheid van die dag vir die jeug en vir onderwys vandag. Artikel 29 van die Grondwet verskans die reg op onderwys en bepaal dat elkeen die reg op basiese onderwys het. Basiese onderwys behels die jare tot met en insluitend matrikulasie.
DIE GRONDWET EN GOEIE PUBLIEKE LEIERSKAP: ONTBYTBESPREKINGSREEKS 2015
ONDERWERP: DIE TOEKOMS VAN HOËR ONDERWYS IN SUID-AFRIKA
SPREKERS: PROF ADAM HABIB EN PROF BARNEY PITYANA
