ARTIKEL: WYSIGINGSWET OP HOËR ONDERWYS- EN OPLEIDINGSWETTE SLAAG NIE DIE TOETS
Tydens ’n onlangse lesing aan die Universiteit van Johannesburg het Jeremy Gauntlett aangevoer dat sekere bepalings in die Wysigingswet op Hoër Onderwys- en Opleidingswette, Wet 23 van 2012 (die Wet), heel moontlik ongrondwetlik is. Volgens hom kan die Wet grondwetlik beveg word aangesien die beginsels wat daarin vervat word baie vaag is, dit op onregverdigbare wyse die reg op akademiese onafhanklikheid skend; en dit die reg op regverdige administratiewe optrede skend. Gauntlett hou vol dat die Wet vaag is aangesien “verskeie bepalings in die Wysigingswet ’n ongebonde diskresie aan die Minister toeken, veral dié wat voorsiening maak vir die aanstelling van ’n administrateur”. Daarbenewens doen die Wysigingswet inbreuk op akademiese vryheid, op ’n wyse wat nie ingevolge artikel 36 van die Grondwet geregverdig kan word nie”. Laastens het hy aangevoer dat “’n hele paar ander tekortkominge in die Wysigingswet dit ook aanvegbaar maak op grond van die grondwetlike reg op regverdige administratiewe optrede”.
Vroeër hierdie jaar het die Departement van Openbare Werke (DOW) die jongste weergawe van die konsepwetsontwerp op onteiening vir kommentaar gepubliseer. Die konsepwetsontwerp is tot ’n sekere mate ’n verbetering op die opspraakwekkende weergawe van 2008. Eerstens het die jongste weergawe van die wetsontwerp ten minste nie meer ten doel om die vereiste te omseil dat vergoeding vir onteiende eiendom, indien geen ooreenkoms tussen die partye bereik kan word nie, deur ’n hof vasgestel of goedgekeur moet word nie. Volgens die wetsontwerp se memorandum ter verduideliking, is sy doel om die Wet op Onteiening in ooreenstemming te bring met die Grondwet en om ’n algemene raamwerk daar te stel ten einde die prosesse en prosedures ten opsigte van die onteiening van eiendom deur staatsorgane te lei. In beginsel is hierdie doelwit eerbaar. Die nuwe wetsontwerp is egter besmoontlik so losweg geformuleer dat die uitvoering daarvan de facto kan lei tot die ernstige erodering van eiendomsregte soos dit beskerm word ingevolge artikel 25 van die Grondwet. Die kwessie rondom eiendomsregte was een van die mees betwiste kwessies tydens die grondwetlike onderhandelinge.