Die FW de Klerk Stigting neem deel aan die Departement van Samewerkende Regering (“COGTA”) se nasionale konsultasie oor die Hersiene Konsep van die Witskrif oor Plaaslike Regering. Die sperdatum vir die Hersiene Witskrif is 31 Maart 2026. Die 65 aanbevelings wat dit bevat, sal oor die volgende ses weke in konsultasie verder uitgewerk word.

“Die Grondwet beskou munisipaliteite as die diensleweringsvoertuie van die nasie,” sê Daniela Ellerbeck, ’n prokureur en bestuurder van die FW de Klerk Stigting se Grondwetlike Regte Program. “Dit maak werkende, etiese en aanspreeklike munisipaliteite ononderhandelbaar vir Suid-Afrikaners se welsyn.”

Tydens die konsultasie het COGTA erken dat ’n kultuur van straffeloosheid in plaaslike regering wortel geskiet het. In reaksie hierop het die FW de Klerk Stigting die regering versoek om ferm, sigbare handhawing van bestaande wette en ouditbevindinge te prioritiseer.

“Om plaaslike regering te begin omkeer, moet ons die Ouditeur‑Generaal se bevindinge handhaaf,” sê Ellerbeck. “Stel ’n toegewyde, vinnig‑optredende vervolgingspan in wat uitsluitlik fokus op die vervolging van die sake wat in die Ouditeur‑Generaal se verslag geïdentifiseer is. Laat die publiek sien dat geregtigheid geskied. Omdat kultuur op handhawing volg, moet die reg sonder vrees of guns toegepas word, en elke raadslid en amptenaar wat onregmatig optree, moet werklike gevolge in die gesig staar.”

Die Stigting beveel voorts maatreëls aan om etiese leierskap en stabiliteit in munisipaliteite te versterk:

• Herbou openbare vertroue deur te verseker dat politici en personeel wat die wet oortree, tot verantwoording geroep word.
• Bemagtig kiesers met inligting om bevoegde, etiese persone te verkies deur te vereis dat alle kandidate die vaardighede en ervaring wat hulle kwalifiseer om te dien, openbaar.
• Reguleer koalisies om dit te stabiliseer, omdat hele gemeenskappe vir hulle welsyn van die stabiliteit van hierdie politieke partykoalisies afhanklik is.

“Suid-Afrikaners maak staat op munisipaliteite vir die dienste wat hulle grondwetlike regte ’n geleefde werklikheid maak,” sluit Ellerbeck af. “As ons die kultuur van straffeloosheid beëindig, die oppergesag van die reg handhaaf en burgers bemagtig om bekwame, etiese leiers te kies, kan ons plaaslike regering herstel en die welsyn van elke gemeenskap beskerm.”