+27 (0) 21 930 3622
info@fwdeklerk.org

Ondersteun die werk van die FW de Klerk-stigting

Vir meer inligting oor skenkings kontak info@fwdeklerk.org of skandeer die QR-kode hieronder.

FW DE KLERK STIGTING HERDENK DIE INTERNASIONALE DAG VAN POLITIEKE GEVANGENES

Uitgereik deur Ismail Joosub namens die FW de Klerk Stigting op 30/10/2026

Die FW de Klerk Stigting herdenk die Internasionale Dag van Politieke Gevangenes op 30 Oktober deur die reg op vreedsame politieke meningsuiting opnuut te bevestig. Die dag herinner ons daaraan dat niemand tronkstraf behoort te vrees omdat hulle ’n regering kritiseer, ’n politieke mening uitspreek of aan vreedsame opposisie deelneem nie.

Suid-Afrika se geskiedenis van politieke gevangenskap onder apartheid gee besondere betekenis aan hierdie dag. Ons grondwetlike demokrasie berus op die verwerping van staatsonderdrukking en die beskerming van fundamentele regte.

Artikel 12 van die Grondwet beskerm elkeen teen die arbitrêre ontneming van vryheid en aanhouding sonder verhoor. Artikel 16 en artikel 17 beskerm vryheid van uitdrukking en vreedsame, ongewapende vergadering, terwyl artikel 19 burgers se politieke keuses beskerm. Hierdie regte stel mense in staat om maghebbers te bevraagteken sonder vrees vir onregmatige inhegtenisneming.

“Wanneer tronkstraf gebruik word om vreedsame kritiek te onderdruk, strek die skade verder as die persoon wat aangehou word. Dit ontmoedig ander om hulle uit te spreek en verswak demokratiese aanspreeklikheid,” sê Ismail Joosub, Bestuurder van Grondwetlike Bevordering by die FW de Klerk Stigting. “Onafhanklike howe en toegang tot regsverteenwoordiging bied noodsaaklike beskerming teen sulke misbruik.”

Suid-Afrika is ’n party by die Internasionale Verdrag oor Burgerlike en Politieke Regte, wat dit op 10 Desember 1998 bekragtig het. Artikels 9 en 19 verbied arbitrêre aanhouding en beskerm vryheid van mening en uitdrukking. Regerings moet hierdie regte eerbiedig wanneer hulle op meningsverskille reageer.

Die regte van mense in aanhouding moet ook beskerm word. Artikel 35 van die Grondwet waarborg aangehoudenes toegang tot ’n regsverteenwoordiger en die reg om onregmatige aanhouding in die hof aan te veg. Dit vereis aanhoudingstoestande wat met menswaardigheid strook, insluitend voldoende huisvesting, voeding en mediese behandeling.

Die Stigting doen ’n beroep op die Suid-Afrikaanse regering om hom in sy diplomatieke gesprekke konsekwent te beywer vir die vrylating van mense wat bloot weens die vreedsame uitoefening van hul regte in die tronk is. In Suid-Afrika moet die polisie en aanklaers sonder politieke inmenging optree, howe onafhanklik bly en bewerings van onregmatige aanhouding of mishandeling spoedig en onpartydig ondersoek word.

Die beskerming van die vryheid om te verskil is noodsaaklik om grondwetlike demokrasie ’n werklikheid in mense se lewens te maak.

EINDE.

Uitgereik deur Ismail Joosub namens die FW de Klerk Stigting
Johannesburg

KOALISIESTABILITEIT MAG NIE WERKSEKERHEID VIR BURGEMEESTERS WORD NIE

Terwyl Suid-Afrika ’n nuwe era van munisipale koalisieregering betree, mag politieke stabiliteit nie ten koste van verantwoording en dienslewering geskied nie. Die voorgestelde Wysigingswetsontwerp op Munisipale Strukture poog om gereelde veranderinge in burgemeestersleierskap te beperk, maar wek kommer dat swak presterende burgemeesters teen ondersoek beskerm kan word. Koalisiestabiliteit moet uiteindelik demokratiese toesig versterk, doeltreffende regering verseker en munisipale leiers aanspreeklik hou teenoor die gemeenskappe wat hulle dien.

Read More »

RASIONALISERING VAN HOWE: OM GEREGTIGHEID NADER AAN DIE MENSE TE BRING

Suid-Afrika se rasionalisering van howe het ten doel om toegang tot geregtigheid te verbeter deur Hooggeregshofdienste nader aan gemeenskappe te bring, vervoerkoste te verminder en agterstande in hofsake aan te spreek. Hierdie artikel ondersoek die grondwetlike belang van toeganklike howe, regterlike kapasiteit, verpligte mediasie en die regering se planne om die regstelsel landwyd te versterk.

Read More »