Die FW de Klerk Stigting neem met hartseer kennis van die afsterwe van Mosiuoa “Terror” Lekota en betuig sy opregte meegevoel aan sy familie, kollegas en alle Suid-Afrikaners wat deur sy lewe van openbare diens geraak is.

Mosiuoa Lekota se lewe was nou verweef met Suid-Afrika se lang stryd vir vryheid en met die ontwikkeling van die land se demokratiese instellings. As ’n jong aktivis het hy betrokke geraak by studentepolitiek gedurende die onstuimige jare van die 1970’s en is hy uiteindelik vir sy politieke aktiwiteite tot gevangenisstraf op Robbeneiland gevonnis. Soos baie ander wat deur daardie tronk gegaan het, het dié ervaring in hom ’n diep verbintenis tot geregtigheid, nie-rassigheid en die oortuiging gesmee dat Suid-Afrika se toekoms deur dialoog en grondwetlike demokrasie verseker sou word.

Na sy vrylating het hy gedurende die 1980’s ’n prominente rol in die Verenigde Demokratiese Front gespeel, ’n tydperk wat deur intense konflik en onsekerheid in Suid-Afrika gekenmerk is. Die UDF het uiteenlopende gemeenskappe en organisasies in ’n breë beweging saamgesnoer wat gehelp het om die sosiale en politieke grondslag te lê vir die onderhandelde oorgang wat sou volg. Soos die Afrika-spreekwoord ons herinner dat “gladde see nie bekwame matrose maak nie”, was daardie onstuimige jare ook ’n beproewing van leierskap. In dié moeilike tydperk het Lekota bekend geword vir sy stille standvastigheid, morele duidelikheid en sy bereidwilligheid om vas by sy oortuigings te staan.

In die demokratiese era het hy Suid-Afrika in verskeie belangrike leiersposisies gedien. Hy was die eerste Premier van die Vrystaat, later die eerste Voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies en daarna Minister van Verdediging. In hierdie rolle het hy bygedra tot die vestiging van die instellings van demokratiese regering en tot die versterking van parlementêre toesig gedurende die vormingsjare van die Republiek.

President Cyril Ramaphosa het, in sy besinning oor Lekota se afsterwe, opgemerk dat “Sy lewe een van veerkragtigheid, moed en ’n standvastige geloof in geregtigheid was. Ons eer hom veral vir sy beginselvaste toewyding aan nie-rassigheid tydens ons stryd en in ’n bevryde Suid-Afrika.” Daardie beskrywing vang die gees vas van ’n leier wie se toewyding aan die land bestendig gebly het, selfs wanneer politieke paaie uiteengeloop het.

In latere jare het Lekota gehelp om die Kongres van die Volk te stig en die hoop van baie Suid-Afrikaners verteenwoordig wat geglo het dat demokratiese politiek nuwe stemme en hernude debat vereis. Of hy nou in die regering of in die opposisie was, het hy ’n aktiewe deelnemer aan Suid-Afrika se openbare lewe gebly en ’n voorstander van grondwetlike waardes, oop dialoog en verantwoordbare leierskap.

Christo van der Rheede, Uitvoerende Direkteur van die FW de Klerk Stigting, het gesê: “Mosiuoa Lekota het behoort aan ’n generasie leiers wie se lewens deur opoffering en diens gekenmerk is. Wat hom onderskei het, was nie net die moed wat hy in tye van stryd getoon het nie, maar ook die konsekwentheid waarmee hy demokratiese beginsels in tye van vryheid verdedig het. Suid-Afrika se demokrasie word versterk deur leiers wat bereid is om eerlik te praat, respekvol oor verskille heen te skakel en die langtermynbelange van die land bo kortstondige politieke voordeel te stel.”

Mosiuoa “Terror” Lekota sal onthou word as ’n vryheidsvegter, ’n openbare dienaar en ’n parlementariër wie se stem beide oortuiging en menslikheid weerspieël het.

Hamba kahle, Ntate Lekota.