Die FW de Klerk Stigting verwelkom die Wes-Kaapse Hooggeregshof se uitspraak wat die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (“WKOD”) gelas om besliste stappe te neem om te verseker dat elke leerder in 2026 toegang tot onderwys het.

In Equal Education v Head of Department: Western Cape Education Department, het die Hof verklaar dat die WKOD se versuim om vir laat en uiters laat plasingsaansoeke te beplan, daartoe gelei het dat leerders vir maande lank ongeplaas bly – sommige tot so laat as Augustus toe. Die Hof het bevind dat dit die regte op gelykheid en menswaardigheid, kinderregte, asook die regte op basiese onderwys en regverdige administratiewe optrede (artikels 9, 10, 28, 29(1)(a) en 33(1) van die Grondwet) skend.

“Die staat moet sy stelsels só beplan en bestuur dat grondwetlike regte verwesenlik kan word,” sê Daniela Ellerbeck, ’n prokureur en bestuurder van die FW de Klerk Stigting se Grondwetlike Regte Program. “Die Hof het die WKOD daaraan herinner dat dit reeds sy nalatige hantering van laat plasingsaansoeke gekritiseer het. Dit het gewaarsku dat die Departement nie bloot kan ‘terugsit en wag’ nie. Dit moet proaktief optree om sy grondwetlike plig na te kom.”

’n Sleutelelement van die uitspraak is die bevel dat die WKOD teen 28 Mei 2026 ’n volledige bestuursplan vir laat aansoeke, uiters laat aansoeke en oorplasings moet opstel.

“Die provinsiale regering dra ’n direkte plig om elke leerder te plaas – selfs dié wat laat aansoek doen,” merk Lusanda Mahkuntsu, ’n intern by die Stigting, op. “Die uitspraak stuur ’n duidelike boodskap: Geen leerder mag sonder ’n skool gelaat word weens administratiewe versuim nie.”