Die FW de Klerk Stigting wens die Klas van 2025 hartlik geluk met hul uitstekende prestasie in die Nasionale Senior Sertifikaat (“NSS”)-eksamens. Suid-Afrika het ’n rekordmatriekslaagsyfer van 88% behaal, ’n styging vanaf 87,3% in 2024. Meer as 656 000 leerders het geslaag uit die meer as 900 000 kandidate wat landwyd by ongeveer 6 000 sentrums geskryf het. Die Minister van Basiese Onderwys, me. Siviwe Gwarube, het die land daaraan herinner dat hierdie resultate “verdien en nie geskenk” is nie – ’n belangrike bevestiging van vertroue in ’n nasionale stelsel wat geloofwaardig, billik en streng teen onreëlmatighede beskerm moet bly.

KwaZulu-Natal het die land gelei met ’n slaagsyfer van 90,6%, en vir die eerste keer het al 75 onderwysdistrikte slaagsyfers van 80% en hoër behaal. Hierdie mylpale is belangrik, omdat dit daarop dui dat vordering nie meer tot enkele sterk gebiede beperk is nie, maar toenemend regoor die stelsel plaasvind. Dit bevestig ook die Minister se klemverskuiwing dat matriek nie bloot ’n gebeurtenis is nie, maar die hoogtepunt van ’n lang reis – dikwels onder groot druk afgelê, te midde van armoede, honger, onveilige omgewings, oorvol klaskamers en ongelyke hulpbronne. In dié lig beskou, is die Klas van 2025 se prestasie nie net rekordbrekend nie; dit is ’n nasionale aanduiding van veerkragtigheid, samewerking en die stille krag van gesinne, onderwysers en gemeenskappe wat leerders tot by die eindstreep gedra het.

Die Minister het Suid-Afrikaners aangemoedig om verder as die hoofslaagsyfers te kyk en aandag te skenk aan wat die syfers oor gehalte, billikheid en gereedheid verklap. Die FW de Klerk Stigting verwelkom hierdie klemverskuiwing. Hoewel die persentasie Baccalaureus-slaagsyfers van sowat 48% tot 46% gedaal het, het meer leerders as ooit tevore Baccalaureus-slaagsyfers behaal – meer as 345 000, ’n toename van 8 700. Belangrik is dat meer as 66% van hierdie Baccalaureus-slaagsyfers deur leerders van geen-fooiskole behaal is, wat bevestig dat uitnemendheid toenemend ’n kenmerk word van gemeenskappe wat die swaarste laste van armoede en ongelykheid gedra het.

Terselfdertyd bly daar dringende werk in die basiese onderwys wat verder strek as Graad 12-uitslae. Suid-Afrika moet vroeë leer versterk sodat kinders teen vyf kan floreer, teen tien met begrip kan lees en die senior fase met sterk syferkundige en taalvaardighede kan betree. Druk op leerderbehoud in die hoër grade moet vroeg aangespreek word deur beter ondersteuning, verbeterde leerderopsporing en geloofwaardige tweede-kans-roetes. Leerderwelstand is onlosmaaklik verbonde aan prestasie: skoolvoeding, veiligheidsvennootskappe, teenboelie-ingrypings en inklusiewe ondersteuning is nie “bykomstighede” nie, maar noodsaaklike voorwaardes vir leer – veral in armer gemeenskappe.

Christo van der Rheede, Uitvoerende Direkteur van die FW de Klerk Stigting, het gesê: “Die Klas van 2025 het Suid-Afrika gewys hoe veerkragtigheid lyk: ’n rekord-slaagsyfer van 88%, KwaZulu-Natal wat met 90,6% voorloop, en distrikwye verbetering wat nasionale vertroue versterk. Hierdie resultate behoort ons te inspireer om te beskerm wat werk en dit na elke klaskamer uit te brei.”

Ismail Joosub, Bestuurder van Grondwetlike Bevordering, het bygevoeg: “Dit is ’n nasionale oorwinning, maar ook ’n grondwetlike herinnering: die reg op basiese onderwys moet in werklike leer omskep word. As ons vroeg sterk fondamente lê en leerderwelstand beskerm, verbreed ons waardigheid, geleenthede en sosiale mobiliteit vir elke jong Suid-Afrikaner.”

Die FW de Klerk Stigting wens die Klas van 2025 geluk en doen ’n beroep op alle belanghebbendes om hierdie momentum te volhou deur leerfondamente te verdiep en bewese ondersteuningsprogramme vir die jare wat voorlê te beskerm.