{"id":39044,"date":"2026-05-19T12:20:57","date_gmt":"2026-05-19T10:20:57","guid":{"rendered":"https:\/\/fwdeklerk.org\/?p=39044"},"modified":"2026-05-19T12:26:35","modified_gmt":"2026-05-19T10:26:35","slug":"het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/","title":{"rendered":"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ondersteun die werk van die FW de Klerk Stigting<\/strong><\/p>

Vir meer inligting oor skenkings kontak info@fwdeklerk.org<\/a> of skandeer die QR-kode hieronder.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tRead this article in English<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Uitgereik deur Ismail Joosub namens die FW de Klerk Stigting op 29\/04\/2026<\/span><\/i><\/p>

Op 22 April 2026 het die Konstitusionele Hof uitspraak gelewer in die saak <\/span>Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie v Agro Data CC en \u2019n Ander<\/span><\/a>. Die Hof het eenparig beslis dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (\u201cSAMRK\u201d) nie wetlik bindende regstellende bevele mag uitreik nadat dit menseregteklagtes ondersoek het nie. Indien sy aanbevelings ge\u00efgnoreer word, moet dit \u2019n bevoegde hof nader. Dit mag tegnies klink, maar dit is grondwetlik van groot belang. Die uitspraak verduidelik die rol van een van Suid-Afrika se belangrikste Hoofstuk 9-instellings en herinner ons daaraan dat selfs die beskerming van regte binne die raamwerk van die reg moet geskied.<\/span><\/p>

Wat is die Menseregtekommissie veronderstel om te doen?<\/b>
<\/span>Die SAMRK is ingevolge <\/span>Hoofstuk 9 van die Grondwet<\/span><\/a> ingestel om die grondwetlike demokrasie te versterk. <\/span>Artikel 181<\/span><\/a> waarborg sy onafhanklikheid en vereis dat staatsorgane dit bystaan en beskerm. <\/span>Artikel 184<\/span><\/a> ken drie kernfunksies aan die Kommissie toe: om respek vir menseregte te bevorder; om die beskerming en ontwikkeling van menseregte te bevorder; en om die nakoming van menseregte in Suid-Afrika te monitor. Dit het ook \u2019n besondere plig ingevolge <\/span>artikel 184(3)<\/span><\/a> om van staatsorgane te vereis om verslag te doen oor maatre\u00ebls wat getref is om sosio-ekonomiese regte te verwesenlik, insluitend behuising, gesondheidsorg, voedsel, water, maatskaplike sekerheid, onderwys en die omgewing.<\/span><\/p>

Eenvoudig gestel, die Kommissie is nie \u2019n simboliese instelling nie. Dit is bedoel om te ondersoek, oortredings bloot te l\u00ea, op te voed, te monitor, te bemiddel en, waar nodig, te litigeer. Die <\/span>Wet op die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie 40 van 2013<\/span><\/a> verleen wesenlike bevoegdhede om klagtes te ondersoek, inligting te vereis, persone te dagvaar, dokumente te bekom, geskille te bemiddel en hofverrigtinge in eie naam of namens ander in te stel. Die vraag in <\/span>Agro Data<\/span><\/i> was egter of hierdie bevoegdhede n\u00f3g \u2019n stap verder strek. Kan die SAMRK self bindende regstellende maatre\u00ebls opl\u00ea?<\/span><\/p>

Waaroor het die onlangse saak gehandel?<\/b>
<\/span>Die geskil het ontstaan op die plaas <\/span>Doornhoek in Mpumalanga<\/span><\/a>. Nadat Agro Data CC die plaas gekoop het, het bewoners gekla dat hulle toegang tot boorgatwater ontneem is. Die SAMRK het ondersoek ingestel en bevind dat hul regte op water en waardigheid geskend is. Dit het vervolgens sogenaamde \u201criglyne\u201d uitgereik, insluitend dat toegang tot water herstel moet word en dat die partye op \u2019n betekenisvolle wyse oor waterbestuur moet skakel.<\/span><\/p>

Toe hierdie riglyne nie nagekom is nie, het die Kommissie die hof genader om bevestiging te verkry dat dit regtens bindend is. Die Konstitusionele Hof het di\u00e9 argument verwerp. Dit het beslis dat die SAMRK aanbevelings mag maak, maar dat sodanige aanbevelings nie die krag van \u2019n hofbevel het nie. In geval van nie-nakoming moet die Kommissie die onderliggende regteskending voor \u2019n bevoegde hof aanhangig maak.<\/span><\/p>

Waarom kan die Openbare Beskermer bindende regstellende stappe neem, maar nie die SAMRK nie?<\/b>
<\/span>Die antwoord l\u00ea in die teks van die Grondwet. <\/span>Artikel 182(1)(c)<\/span><\/a> bepaal dat die Openbare Beskermer \u201c<\/span>gepaste regstellende stappe<\/span><\/i>\u201d mag neem. In die 2016-<\/span>uitspraak van <\/span>EFF v Speaker<\/span><\/i><\/a> het die Konstitusionele Hof beslis dat hierdie regstellende stappe bindend is, tensy dit deur \u2019n hof tersyde gestel word.<\/span><\/p>

Artikel 184(2)(b), wat op die SAMRK betrekking het, gebruik egter ander bewoording. Dit bepaal dat die Kommissie \u201cstappe mag doen om gepaste regstelling te verkry\u201d waar menseregte geskend is. Die Hof het bevind dat \u201cstappe doen om te verkry\u201d beteken om by te staan, te fasiliteer, aan te beveel en, waar nodig, \u2019n hof te nader. Dit beteken nie dat die Kommissie self \u2019n finale, bindende regsmiddel kan opl\u00ea nie. Dit is nie omdat die SAMRK minder belangrik is as die Openbare Beskermer nie, maar omdat elke Hoofstuk 9-instelling \u2019n eie, onderskeie grondwetlike ontwerp het.<\/span><\/p>

Verswak dit die beskerming van menseregte?<\/b>
<\/span>Nie noodwendig nie. Die uitspraak maak die SAMRK nie tandeloos nie. Dit beskik steeds oor omvangryke ondersoekbevoegdhede. Dit kan steeds inligting verkry, ondersoeke instel, geskille bemiddel, aan die Parlement verslag doen, klaers bystaan en litigasie instel. Die bevindinge daarvan kan aansienlike grondwetlike en openbare gewig dra.<\/span><\/p>

Die uitspraak beteken egter dat bindende regsafdwinging deur die howe moet geskied, tensy die Parlement duidelik \u2019n ander wettige meganisme skep. Hierdie onderskeid is belangrik. Artikel 38 van die Grondwet verleen aan persone die reg om \u2019n bevoegde hof te nader wanneer hul regte geskend of bedreig word. Artikel 165(5) bepaal dat hofbevele bindend is op alle persone en staatsorgane waarop dit van toepassing is. Finale afdwingbare regshulp berus dus, in die re\u00ebl, by die regbank.<\/span><\/p>

Wat is die grondwetlike les?<\/b>
<\/span>Die les is nie dat menseregte gering geskat word nie. Die les is dat regte die beste beskerm word wanneer instellings binne hul regmatige mandate bly. \u2019n Grondwetlike demokrasie berus nie slegs op goeie uitkomste nie, maar ook op wettige en behoorlike prosesse. Die SAMRK bly \u2019n kernbeskermer van regte. Maar dit is \u2019n instelling wat ondersoek, aanbeveel, bemiddel, verslag doen en litigeer; dit is nie \u2019n hof in die kleine nie.<\/span><\/p>

Die uitspraak trek dus \u2019n sorgvuldig afgebakende grens. Dit beskerm die gesag van die howe, bevestig die institusionele rol van die SAMRK en verhoed dat openbare mag by implikasie uitgebrei word. Indien die Parlement van mening is dat die Kommissie sterker afdwingingsbevoegdhede benodig, moet dit dit uitdruklik bepaal en sodanige bevoegdhede in ooreenstemming met die Grondwet ontwerp.<\/span><\/p>

Dit is die werklike betekenis van <\/span>Agro Data<\/span><\/i>. Dit verswak nie menseregte nie; dit plaas die afdwinging daarvan op die korrekte grondwetlike grondslag. In \u2019n land waar regte dikwels geskend word weens verwaarlosing, armoede en administratiewe tekortkominge, is hierdie onderskeid nie bloot akademies nie. Dit is die verskil tussen mag wat doelgerig uitgeoefen word en mag wat onderhewig is aan die reg.<\/span><\/p>

Vir meer oor hierdie onderwerp, lees: WHEN LIFE IS UNDER THREAT: WHY SOUTH AFRICA\u2019S MOST BASIC RIGHT IS IN CRISIS – <\/b>https:\/\/fwdeklerk.org\/when-life-is-under-threat-why-south-africas-most-basic-right-is-in-crisis\/<\/b><\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":39046,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[299,423,55,2065,2063,2230,434],"tags":[3556,2486,3554,2250,143,3440,3555],"class_list":["post-39044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artikel","category-demokratiese-regering","category-grondwet-rsa","category-die-suid-afrikanse-ekonomie","category-fw-de-klerk-fondasie","category-menseregte","category-sosio-ekonomiese-regte","tag-hoofstuk-9-instellings","tag-konstitusionele-hof","tag-konstitusionele-reg","tag-menseregte","tag-oppergesag-van-die-reg","tag-sosio-ekonomiese-regte","tag-suid-afrikaanse-menseregtekommissie"],"yoast_head":"\nHET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT? - FW de Klerk Foundation<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.oosub en Ezra Mendel bied die jeug se persepsie van die GNU aan deur die opname-antwoorde wat hulle van 92 jong Suid-Afrikaners ingesamel het, te verken.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT? - FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.oosub en Ezra Mendel bied die jeug se persepsie van die GNU aan deur die opname-antwoorde wat hulle van 92 jong Suid-Afrikaners ingesamel het, te verken.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-19T10:20:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-19T10:26:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"432\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kerry Lewkowics\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kerry Lewkowics\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kerry Lewkowics\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/682b62115d547b1a2150ffe7fce9316a\"},\"headline\":\"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT?\",\"datePublished\":\"2026-05-19T10:20:57+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-19T10:26:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\"},\"wordCount\":1000,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg\",\"keywords\":[\"Hoofstuk 9-instellings\",\"konstitusionele hof\",\"Konstitusionele Reg\",\"Menseregte\",\"Oppergesag van die Reg\",\"Sosio-ekonomiese Regte\",\"Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie\"],\"articleSection\":[\"Artikel\",\"Demokratiese Regering\",\"Die Grondwet van Suid-Afrika\",\"Die Suid-Afrikanse Ekonomie\",\"FW de Klerk Fondasie\",\"Menseregte\",\"Sosio-ekonomiese regte\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\",\"name\":\"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT? - FW de Klerk Foundation\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-19T10:20:57+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-19T10:26:35+00:00\",\"description\":\"\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.oosub en Ezra Mendel bied die jeug se persepsie van die GNU aan deur die opname-antwoorde wat hulle van 92 jong Suid-Afrikaners ingesamel het, te verken.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg\",\"width\":768,\"height\":432},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FW de Klerk Fondasie\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"description\":\"Defend and Promote the Constitution of South Africa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"width\":800,\"height\":1018,\"caption\":\"FW de Klerk Foundation\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/682b62115d547b1a2150ffe7fce9316a\",\"name\":\"Kerry Lewkowics\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT? - FW de Klerk Foundation","description":"\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.oosub en Ezra Mendel bied die jeug se persepsie van die GNU aan deur die opname-antwoorde wat hulle van 92 jong Suid-Afrikaners ingesamel het, te verken.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT? - FW de Klerk Foundation","og_description":"\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.oosub en Ezra Mendel bied die jeug se persepsie van die GNU aan deur die opname-antwoorde wat hulle van 92 jong Suid-Afrikaners ingesamel het, te verken.","og_url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/","og_site_name":"FW de Klerk Foundation","article_published_time":"2026-05-19T10:20:57+00:00","article_modified_time":"2026-05-19T10:26:35+00:00","og_image":[{"width":768,"height":432,"url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Kerry Lewkowics","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Kerry Lewkowics","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/"},"author":{"name":"Kerry Lewkowics","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/682b62115d547b1a2150ffe7fce9316a"},"headline":"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT?","datePublished":"2026-05-19T10:20:57+00:00","dateModified":"2026-05-19T10:26:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/"},"wordCount":1000,"publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg","keywords":["Hoofstuk 9-instellings","konstitusionele hof","Konstitusionele Reg","Menseregte","Oppergesag van die Reg","Sosio-ekonomiese Regte","Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie"],"articleSection":["Artikel","Demokratiese Regering","Die Grondwet van Suid-Afrika","Die Suid-Afrikanse Ekonomie","FW de Klerk Fondasie","Menseregte","Sosio-ekonomiese regte"],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/","name":"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT? - FW de Klerk Foundation","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg","datePublished":"2026-05-19T10:20:57+00:00","dateModified":"2026-05-19T10:26:35+00:00","description":"\u2019n Onlangse uitspraak van die Konstitusionele Hof het bevestig dat die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie menseregteskendings mag ondersoek en aanbevelings mag maak, maar nie self bindende regstellende maatre\u00ebls kan afdwing nie. Hoewel sommige dit as \u2019n verswakking van die Kommissie kan beskou, versterk die uitspraak eerder die grondwetlike beginsel dat finale afdwingbare gesag by die howe berus. Die uitspraak trek dus \u2019n belangrike lyn tussen die doeltreffende beskerming van menseregte en die vereiste dat alle openbare mag aan die oppergesag van die reg onderworpe moet bly.oosub en Ezra Mendel bied die jeug se persepsie van die GNU aan deur die opname-antwoorde wat hulle van 92 jong Suid-Afrikaners ingesamel het, te verken.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#primaryimage","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/SAHRC_CCSA.jpg","width":768,"height":432},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/het-die-onlangse-grondwethof-uitspraak-die-menseregte-kommissie-tandeloos-gelaat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FW de Klerk Fondasie","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"HET DIE ONLANGSE GRONDWETHOF-UITSPRAAK DIE MENSEREGTE-KOMMISSIE TANDELOOS GELAAT?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","name":"FW de Klerk Foundation","description":"Defend and Promote the Constitution of South Africa","publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization","name":"FW de Klerk Foundation","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","width":800,"height":1018,"caption":"FW de Klerk Foundation"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/682b62115d547b1a2150ffe7fce9316a","name":"Kerry Lewkowics"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39044"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39052,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39044\/revisions\/39052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}