{"id":37029,"date":"2025-06-16T12:53:22","date_gmt":"2025-06-16T10:53:22","guid":{"rendered":"https:\/\/fwdeklerk.org\/?p=37029"},"modified":"2026-01-09T13:02:57","modified_gmt":"2026-01-09T11:02:57","slug":"n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/","title":{"rendered":"&#8216;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"37029\" class=\"elementor elementor-37029\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-70d513b9 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"70d513b9\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-586167f8\" data-id=\"586167f8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ac4cb3 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"1ac4cb3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-9e6fc18 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"9e6fc18\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-87a11f2\" data-id=\"87a11f2\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ee3f0e elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5ee3f0e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-22326\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code.png 500w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code-300x300.png 300w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code-150x150.png 150w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-e8d1db8\" data-id=\"e8d1db8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c157fae elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c157fae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ondersteun die werk van die FW de Klerk Stigting<\/strong><\/p><p class=\"p1\">Vir meer inligting oor skenkings kontak <a href=\"mailto:info@fwdeklerk.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">info@fwdeklerk.org<\/a> of skandeer die QR-kode hieronder.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eee07b9 elementor-align-right elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"eee07b9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/a-state-that-feeds-itself-while-the-youth-go-hungry\/\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Read this article in English<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c3b142 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"6c3b142\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37e27da elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"37e27da\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">'N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-848542d elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"848542d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c48ac21 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c48ac21\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Uitgereik deur Ismail Joosub namens die FW de Klerk Stigting op 16\/06\/2025<\/em><\/p><p><em>*Hierdie artikel is die eerste keer as &#8216;n opiniestuk deur <strong><a href=\"https:\/\/www.news24.com\/business\/opinion\/opinion-a-state-that-feeds-itself-while-the-youth-go-hungry-20250616-0522\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">News24<\/a><\/strong> op 16\/06\/2025 gepubliseer.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29df11c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"29df11c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Daar is \u2019n ongemaklike waarheid wat agter Suid-Afrika se fiskale krisis skuil &#8211; een wat Begroting 3.0, wat in Mei deur die Minister van Finansies voorgel\u00ea is, versigtig omseil sonder om dit regtig in die o\u00eb te kyk. Dit is die stil, aanhoudende groei van die openbare sektor se loonrekening, wat nou byna \u2019n derde van alle staatsbesteding opslurp en sowat 10,5% van die BBP uitmaak &#8211; <a href=\"https:\/\/freemarketfoundation.com\/cut-public-sector-wages\/#:~:text=The%20government%20wage%20bill%20has,due%20to%20an%20increasing%20population\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een van die hoogste ter w\u00eareld<\/a>. <a href=\"https:\/\/mg.co.za\/news\/2024-07-21-public-service-wage-bill-almost-doubles-to-r721-billion\/#:~:text=Written%20by%20Tamara%20Dimant%2C%20Chris,with%2020%20major%20global%20economies\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Slegs Ysland en Denemarke<\/a> gaan Suid-Afrika in di\u00e9 opsig verby, maar in teenstelling met ons land, kry hulle w\u00eareldklas dienslewering, sterk institusionele vertroue en ekonomiese opbrengste wat generasies bevoordeel. Hier tuis het die loonrekening sedert 1994 \u00a0se aandeel van die BBP verdubbel, maar die uitkomste in gesondheid, onderwys en polisi\u00ebring het nie daarmee saam gegroei nie. Ons betaal meer, maar kry minder. En dit is ons jeug wat die prys betaal.<\/p><p><a href=\"https:\/\/dailyinvestor.com\/south-africa\/86110\/the-average-government-salary-increased-from-r43150-in-1995-to-r566241-in-2024\/#:~:text=In%201995%2C%20the%20average%20government,former%20Finance%20Minister%20Pravin%20Gordhan.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Die gemiddelde Suid-Afrikaanse staatsamptenaar<\/a> verdien nou meer as R566 000 per jaar \u2013 \u2019n toename van meer as twaalfvoud sedert 1995 \u2013 terwyl inflasie in dieselfde tydperk slegs sewevoudig gestyg het. Hierdie toename weerspie\u00ebl nie massa-aanstellings nie, maar eerder \u2019n bo-swaar salarisstruktuur wat vinniger uitgebrei het as die werksmag self. Sedert 1995 het <a href=\"https:\/\/freemarketfoundation.com\/cut-public-sector-wages\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">die aantal staatsamptenare skaars<\/a> van 1,27 miljoen tot ongeveer 1,28 miljoen toegeneem. Tog het die loonrekening van R408 miljard tien jaar gelede tot meer as R720 miljard vandag opgeskiet. Hierdie syfers is nie bloot getalle in \u2019n begrotingsbylae nie &#8211; dit is \u2019n aanduiding van \u2019n staat wat homself voed, terwyl sy mense honger ly (en nie net in die figuurlike sin nie, maar letterlik ook!). Suid-Afrika <a href=\"https:\/\/data.who.int\/countries\/710#:~:text=South%20Africa%20,years%20in%202021\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">se lewensverwagting<\/a> is skaars 61 jaar. Jaarliks word 45 uit elke 100 000 Suid-Afrikaners <a href=\"https:\/\/groundup.org.za\/article\/how-bad-murder-in-south-africa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vermoor<\/a>. Ons klaskamers is oorvol en onderbemaan, ondanks die feit dat ons onderwysers van die <a href=\"https:\/\/smilefm.co.za\/teachers-are-top-earners-in-the-country\/#:~:text=Teachers%20are%20top%20earners%20in,albeit%20to%20a%20lesser%20degree.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bestbetaaldes in die ontwikkelende w\u00eareld is<\/a>.<\/p><p>Die opbrengs op hierdie vlak van openbare besteding is teleurstellend. <a href=\"https:\/\/futures.issafrica.org\/thematic\/06-education\/#:~:text=At%20the%20regional%20level%2C%20Southern%20Africa%20has,at%203.1%%20and%203.7%%20of%20GDP%2C%20respectively.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ons spandeer tussen 5% en 6% van die BBP aan basiese onderwys<\/a>, maar ons leerders eindig steeds naby die onderpunt van internasionale toetse. Dokters en verpleegkundiges word beter vergoed as ooit tevore, maar staatsklinieke meld steeds personeeltekorte en pasi\u00ebnte word dikwels weggestuur. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens kry die grootste deel van sy begroting vir salarisse, maar geweldsmisdaad neem steeds toe &#8211; en met meer as <a href=\"https:\/\/www.sagoodnews.co.za\/dont-break-private-security\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">580 000 private sekuriteitswagte<\/a> in die land, het baie Suid-Afrikaners hul vertroue in die staat se vermo\u00eb om veiligheid te verseker, verloor. Wat hieruit na vore kom, is \u2019n duidelike beeld van swak produktiwiteit per bestee rand en \u2019n gebroke verband tussen vergoeding en dienslewering. Om op hierdie koers voort te gaan, is om ons jeug te verraai &#8211; want dit is hulle toekoms wat verpand word om \u2019n oneffektiewe staat in stand te hou.<\/p><p>Dit is nie onredelik om staatsamptenare goed te vergoed nie. Trouens, dit is nodig om bekwame personeel aan te trek en moraal te behou. Maar vergoeding moet verdien word. <a href=\"https:\/\/www.justice.gov.za\/constitution\/SAConstitution-web-eng.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Artikel 195(1)(b) van die Grondwet vereis dat<\/a> \u201c<em>doeltreffende, ekonomiese en effektiewe gebruik van hulpbronne<\/em>\u201d in die staatsdiens bevorder moet word. Wat ons egter sien, is \u2019n bo-swaar stelsel waar senioriteit meer tel as diens, waar toelaes en bonusse swak prestasie verbloem, en waar fiskale verantwoordelikheid telkens uitgestel word. Vandag se jeug moet vrede maak met baie vervalle skole, onveiligheid op straat en wanfunksionerende klinieke terwyl hulle die belastinglas van \u2019n opgeblaasde burokrasie moet dra wat bepaalde hervormings teenstaan.<\/p><p>Internasionale vergelykings is insiggewend. In OESO-lande bestee regerings gemiddeld sowat 9,5% van hul BBP aan salarisse, en slegs 20% van hul totale begrotings. <a href=\"https:\/\/www.imf.org\/-\/media\/Files\/Publications\/WP\/2018\/wp18225.ashx#:~:text=\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">In Brasili\u00eb <\/a>\u00a0(\u2019n BRICS-eweknie met sy eie fiskale uitdagings) staan die openbare loon- en voordelerekening op ongeveer 13% van die BBP. <a href=\"https:\/\/www.astanacivilservicehub.org\/uploads\/20230511_Remuneration_FIN.pdf#:~:text=Bangladesh%202,East%20Asia%20and%20the%20Pacific\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Indi\u00eb<\/a>, met \u2019n veel groter bevolking, bestee sowat 5-6%. <a href=\"https:\/\/undp-kenya.medium.com\/navigating-kenyas-public-sector-wage-bill-a-balancing-act-for-economic-sustainability-and-6133478c36dd\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Selfs Kenia<\/a>, wat institusioneel nader aan Suid-Afrika l\u00ea, spandeer net 7,6%. Suid-Afrika is \u2019n uitskieter &#8211; maar nie op \u2019n manier wat van uitnemendheid \u00f3f ambisie getuig nie. Dit dui eerder op wanbalans, stilstand \u00e9n \u2019n gebrek aan politieke durf om die staat te herstruktur om die publiek te dien, eerder as om homself te beskerm.<\/p><p><a href=\"https:\/\/www.gov.za\/news\/speeches\/minister-enoch-godongwana-budget-speech-2025%C2%A0-21-may-2025\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Begroting 3.0<\/a> het uitstulpings van moontlike hervorming getoon, maar nie veel meer nie. Die Minister het \u2019n loonsverhoging van 5,5% vir die staatsdiens gehandhaaf &#8211; bo inflasie en ekonomiese groei &#8211; terwyl voorlopige toewysings aan sleuteldepartemente verminder is. Basiese gesondheids- en onderwysbegrotings is gesny om ruimte te maak vir loonverpligtinge wat reeds in \u2019n meerjarige ooreenkoms vasgel\u00ea is. Selfs die vroe\u00eb aftrede-aansporingskema &#8211; wat bedoel was om jonger, tegnologies-bekwame personeel in diens te bring is gehalveer. <a href=\"https:\/\/www.econ3x3.org\/article\/budget-30-slower-growth-higher-debt-less-expenditure-more-work-ahead\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Volgens verskeie kritici<\/a> het die loonrekening reeds die perke van bekostigbaarheid oorskry. Maar die kern van die probleem is nie net wat ons kan bekostig nie, dit is eerder wat ons bereid is om aanspreeklik voor te wees. Die vraag is nie net wat ons betaal nie, maar waarvoor ons betaal.<\/p><p><a href=\"https:\/\/mg.co.za\/thought-leader\/2025-05-22-public-sector-wage-bill-must-be-contained-but-not-by-doge-methods\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ander het tereg aangevoer dat<\/a> die probleem nie in \u2019n opgeblaasde staatsdiens l\u00ea nie, maar in strukturele wanbalanse \u2013 waar te veel bestee word aan nie-kernsektore en senior amptenare, en te min aan dienslewering op grondvlak. Hierdie oproep tot \u2019n verantwoordelike herkalibrasie word ten volle ondersteun deur die FW de Klerk Stigting. Ons glo in \u2019n responsiewe, bekwame staat &#8211; een wat bemagtig eerder as verhinder, wat opbou eerder as verteer. Dit beteken fondse moet herlei word weg van departemente wat oorafhanklik is van konsultante, en eerder bel\u00ea word in kern diensgebiede. Dit beteken ook dat oorvleuelende agentskappe gekonsolideer moet word, burokratiese hi\u00ebrargie\u00eb afgeplat moet word, en dat prestasie-gebaseerde aansporings aangeneem moet word wat resultate beloon \u2013 nie bloot dienstermyn nie.<\/p><p>Verder moet ons leer uit ander lande se foute. Die Verenigde State se onlangse eksperiment met sy sogenaamde \u201c<a href=\"https:\/\/www.cbsnews.com\/news\/doge-cuts-cost-135-billion-analysis-elon-musk-department-of-government-efficiency\/#:~:text=Elon%20Musk%27s%20Department%20of%20Government,135%20billion%20this%20fiscal%20year\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Departement van Regeringsdoeltreffendheid<\/a>\u201d dien as \u2019n waarskuwende voorbeeld. Tientalle duisende staatsamptenare is summier afgedank in \u2019n populistiese poging om koste te sny. Die gevolge? Ontwrigting, vrees en \u2019n netto koste van $135 miljard aan die belastingbetaler weens verlore produktiwiteit en litigasie. \u2019n Verantwoordelike staat hervorm van binne &#8211; hy verteer nie homself nie. Suid-Afrika moet die uiterstes van roekelose besuiniging vermy, maar ons kan eweneens nie langer voortgaan op die pad van fiskale ontkenning nie.<\/p><p>Vir ons jeug is hierdie debat allesbehalwe abstrak. <a href=\"https:\/\/www.ipsos.com\/en-za\/south-africas-unemployment-nightmare-burden-its-people#:~:text=disproportionately%20affected%2C%20with%20a%20staggering,is%20not%20only%20a%20significant\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer as 61%<\/a> van jong Suid-Afrikaners tussen 15 en 24 jaar is steeds werkloos. Dit is \u2019n vonnis oor die tipe staat wat ons opgebou het. \u2019n Staatsdiensloonrekening wat begrotings uithol vir jeugwerkskemas, vaardigheidsontwikkeling en ho\u00ebr onderwys is nie net ondoeltreffend nie \u2013 dit is immoreel. As ons nie die middele het om jongmense \u2019n kans op \u2019n waardige lewe te gee nie, bestuur ons ons hulpbronne nie in ooreenstemming met die <a href=\"https:\/\/www.justice.gov.za\/constitution\/SAConstitution-web-eng.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">grondliggende waardes van die Grondwet<\/a> (artikel 1) nie, naamlik menswaardigheid, gelykheid en die bevordering van menseregte en vryhede.<\/p><p>Die pad vorentoe is duidelik: Suid-Afrika moet versnelde toelatingsgeleenthede vir gekwalifiseerde jeugdiges in die staatsdiens skep \u2013 soos kadetprogramme, vakleerlingskappe en digitale innovasieposte wat die staat van binne af moderniseer. Ons moet bel\u00ea in inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) en prosesoutomatisering \u2013 nie net om kostes te besnoei nie, maar om dienslewering se omvang en doeltreffendheid wesenlik te verbeter. Die afbakening van befondsing vir jeuggerigte dienste \u2013 soos onderwys, klinieke en vaardigheidsentrums \u2013 behoort \u2019n grondwetlike prioriteit te wees. Die Parlement moet die rol van sy <a href=\"https:\/\/mg.co.za\/thought-leader\/opinion\/2023-06-15-youth-for-parliament-south-africa-needs-intergenerational-leadership\/#:~:text=In%20March%202023%2C%20South%20African,Parliamently%20Union%20%28IPU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">beplande \u201cJeugkoukus<\/a>\u201d verdiep en formele jeugadviesplatforms insluit in begrotingsbeplanning &#8211; <a href=\"https:\/\/www.justice.gov.za\/constitution\/SAConstitution-web-eng.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gelei deur artikel 195(1)(e) van die Grondwet<\/a>, wat vereis dat die staatsdiens \u201c<em>reaksie moet toon op die behoeftes van die bevolking<\/em>.\u201d<\/p><p>Die herbalansering van die loonrekening is nie \u2019n verraad teenoor staatsamptenare nie. Dit is \u2019n daad van verantwoordelike rentmeesterskap en \u2019n bevestiging dat die staat nie vir sy eie voortbestaan bestaan nie, maar vir die verbetering van die mense, veral die jeug, wat die las van elke besluit wat ons vandag neem, sal dra. Laat ons dan daardie besluite met dissipline, regverdigheid en moed neem. Die tyd vir hervorming is nou. Die toets van ons demokrasie l\u00ea nie net in die beloftes wat ons maak nie, maar in die begrotings wat ons goedkeur en die toekoms gebou op die realisering van grondwetlike waardes wat ons moet versterk en bewaar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0fd42bd elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"0fd42bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat &#8216;n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna &#8216;n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak &#8211; en wat dit vir die jeug beteken.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":37031,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2063],"tags":[],"class_list":["post-37029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fw-de-klerk-fondasie"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&#039;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY - FW de Klerk Foundation<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat &#039;n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna &#039;n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak - en wat dit vir die jeug beteken.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#039;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY - FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat &#039;n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna &#039;n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak - en wat dit vir die jeug beteken.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-16T10:53:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-09T11:02:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES-1024x576.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\"},\"author\":{\"name\":\"Abigail Baker\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\"},\"headline\":\"&#8216;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY\",\"datePublished\":\"2025-06-16T10:53:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-09T11:02:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\"},\"wordCount\":1372,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png\",\"articleSection\":[\"FW de Klerk Fondasie\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\",\"name\":\"'N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY - FW de Klerk Foundation\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png\",\"datePublished\":\"2025-06-16T10:53:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-09T11:02:57+00:00\",\"description\":\"Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat 'n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna 'n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak - en wat dit vir die jeug beteken.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FW de Klerk Fondasie\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"&#8216;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"description\":\"Defend and Promote the Constitution of South Africa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"width\":800,\"height\":1018,\"caption\":\"FW de Klerk Foundation\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\",\"name\":\"Abigail Baker\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"'N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY - FW de Klerk Foundation","description":"Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat 'n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna 'n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak - en wat dit vir die jeug beteken.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"'N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY - FW de Klerk Foundation","og_description":"Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat 'n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna 'n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak - en wat dit vir die jeug beteken.","og_url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/","og_site_name":"FW de Klerk Foundation","article_published_time":"2025-06-16T10:53:22+00:00","article_modified_time":"2026-01-09T11:02:57+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":576,"url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES-1024x576.png","type":"image\/png"}],"author":"Abigail Baker","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Abigail Baker","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/"},"author":{"name":"Abigail Baker","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6"},"headline":"&#8216;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY","datePublished":"2025-06-16T10:53:22+00:00","dateModified":"2026-01-09T11:02:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/"},"wordCount":1372,"publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png","articleSection":["FW de Klerk Fondasie"],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/","name":"'N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY - FW de Klerk Foundation","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png","datePublished":"2025-06-16T10:53:22+00:00","dateModified":"2026-01-09T11:02:57+00:00","description":"Ismail Joosub hersien Begroting 3.0 wat 'n openbare sektor se loonrekening bevat wat byna 'n derde van alle regeringsbesteding verbruik en ongeveer 10,5% van Suid-Afrika se BBP uitmaak - en wat dit vir die jeug beteken.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#primaryimage","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/2026-FW-MAILER-IMAGES.png","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/n-regering-wat-homself-verryk-terwyl-die-jeug-honger-ly\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FW de Klerk Fondasie","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"&#8216;N REGERING WAT HOMSELF VERRYK TERWYL DIE JEUG HONGER LY"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","name":"FW de Klerk Foundation","description":"Defend and Promote the Constitution of South Africa","publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization","name":"FW de Klerk Foundation","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","width":800,"height":1018,"caption":"FW de Klerk Foundation"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6","name":"Abigail Baker"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37029"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37042,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37029\/revisions\/37042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}