{"id":33225,"date":"2025-07-11T12:28:04","date_gmt":"2025-07-11T10:28:04","guid":{"rendered":"https:\/\/fwdeklerk.org\/?p=33225"},"modified":"2025-07-11T12:28:56","modified_gmt":"2025-07-11T10:28:56","slug":"herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/","title":{"rendered":"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"33225\" class=\"elementor elementor-33225\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-70d513b9 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"70d513b9\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-586167f8\" data-id=\"586167f8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ac4cb3 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"1ac4cb3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-9e6fc18 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"9e6fc18\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-87a11f2\" data-id=\"87a11f2\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ee3f0e elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5ee3f0e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-22326\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code.png 500w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code-300x300.png 300w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code-150x150.png 150w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-e8d1db8\" data-id=\"e8d1db8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c157fae elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c157fae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ondersteun die werk van die FW de Klerk Stigting<\/strong><\/p><p class=\"p1\">Vir meer inligting oor skenkings kontak <a href=\"mailto:info@fwdeklerk.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">info@fwdeklerk.org<\/a> of skandeer die QR-kode hieronder.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eee07b9 elementor-align-right elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"eee07b9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/restoring-local-government-the-fw-de-klerk-foundations-call-for-constitutional-accountability\/\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Read this article in English<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c3b142 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"6c3b142\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37e27da elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"37e27da\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d23333 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"8d23333\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29df11c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"29df11c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Uitgereik deur Daniela Ellerbeck namens die FW de Klerk Stigting op 11\/07\/2025<\/em><\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Inleiding<\/strong><\/p><p>Die FW de Klerk Stigting het onlangs sy formele antwoorde <a href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/FWdKF-Submission-Review-of-the-White-Paper-on-Local-Government-30-June-2025.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ingedien<\/a> op vrae wat deur die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake geopper is in sy <a href=\"https:\/\/pmg.org.za\/files\/250410Review_of_the_White_Paper_on_Local_Government-4-4.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witpapier oor Plaaslike Regering<\/a>. Die Besprekingsdokument sal uitloop op \u2019n nuwe Witpapier oor Plaaslike Regering \u2013 wat beleidsverandering uiteen sal sit om te verseker dat munisipaliteite veerkragtig, inklusief en in staat is om aan die veranderende behoeftes van Suid-Afrika se gemeenskappe te voldoen.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Sleutelpunte<\/strong><\/p><p>Die Stigting se voorlegging is duidelik: Suid-Afrika het nie meer wette nodig nie; wat nodig is, is die politieke wil om die bestaande wette af te dwing. Die Stigting het twee hoofaspekte ge\u00efdentifiseer wat dringende aandag verg: Eerstens, die behoefte om bestaande wette konsekwent en onpartydig toe te pas. Tweedens, die behoefte om koalisies te reguleer om munisipale raadskoalisies te stabiliseer voor die 2026 plaaslike verkiesings.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Pas die Wet Toe<\/strong><\/p><p>Wat die eerste kwessie betref \u2013 die behoefte om behoefte om bestaande wette konsekwent en onpartydig toe te pas \u2013 het die Stigting gewys op die <a href=\"https:\/\/www.agsa.co.za\/Portals\/0\/Reports\/MFMA\/2023-24\/MFMA%202023-24%20consolidated%20audit%20outcomes%20-%20tabling%20presentation.pdf?ver=meKE6NRT6c3cJ2T--Ov_QA%3d%3d\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ouditeur-Generaal se onlangse bevindings<\/a> dat slegs 16% van munisipaliteite skoon ouditverslae ontvang het (bladsy 4). Aan die ander kant het 67 munisipaliteite kontrakte toegeken aan verskaffers wat \u00f3f besit \u00f3f bestuur word deur naasbestaandes of vriende van werknemers\/raadslede (bladsy 15). \u2019n Verdere 12 munisipaliteite het kontrakte toegeken aan verskaffers wat \u00f3f besit \u00f3f bestuur word deur werknemers\/raadslede (bladsy 15).<\/p><p>Die probleem is nie \u2019n leemte in Suid-Afrikaanse wetgewing nie. Nee, die wet trek \u2019n duidelike lyn teen botsings van belange in plaaslike regering:<\/p><ul><li>Die <a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/legis\/consol_act\/lgmsa2000384\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wet op Munisipale Stelsels, 2000<\/a>, belet ten strengste dat munisipale werknemers en raadslede besluitnemingsrolle vervul in kontrakte waarin hulle, of hul nou verwante persone, \u2019n persoonlike of privaat besigheidsbelang het (item 4(1)(b) van Bylae 2 tot die Wet). Hulle mag ook nie \u2019n party wees tot, of \u2019n begunstigde wees van, \u2019n kontrak vir die verskaffing van goedere of dienste aan enige munisipaliteit of enige munisipale entiteit wat deur \u2019n munisipaliteit gestig is nie (item 4(3) van Bylae 2 tot die Wet).<\/li><li>Die <a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/legis\/consol_act\/lgmfma2003399\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wet op Munisipale Finansie\u0308le Bestuur, 2003<\/a>, verbied raadslede om aan verkrygingsbesluite deel te neem (artikel 117). Indien \u2019n munisipale rekenpligtige beampte versuim (hetsy opsetlik of deur growwe nalatigheid) om die munisipaliteit se voorsieningskanaalbestuursbeleid te implementeer, kan hulle tot vyf jaar tronkstraf opgel\u00ea word (artikels 173 en 174).<\/li><li>Die <a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/legis\/consol_reg\/mscmr435\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Munisipale Voorsieningskanaalbestuursregulasies van 2005<\/a> verbied enige persoon in staatsdiens om verkrygingskontrakte toegeken te kry (regulasie 44).<\/li><li>Volgens die <a href=\"https:\/\/www.gov.za\/sites\/default\/files\/gcis_document\/201409\/a12-04.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wet op die Voorkoming en Bestryding van Korrupte Bedrywighede, 2004<\/a>, pleeg munisipale werknemers en raadslede \u2019n misdaad indien hulle \u2019n privaat belang het in enige kontrak, ooreenkoms of belegging wat aan hul munisipaliteit gekoppel is. Die straf vir sodanige wangedrag is ernstig: tot tien jaar tronkstraf (artikel 26(1)(b)).<\/li><\/ul><p><u><br \/>Die oplossing is dat die bestaande wetgewing doeltreffend toegepas moet word.<\/u><\/p><p>Die Stigting voer aan dat dit beide die <u>versterking van oudit- en finansi\u00eble kontroles<\/u> in munisipale administrasies en <u>gevolgbestuur<\/u> vir die betrokke raadslede en werknemers in die 12 en 67 ge\u00efdentifiseerde munisipaliteite sal vereis.<\/p><p>Om oudit- en finansi\u00eble beheer te versterk, moet munisipaliteite dringend aandag gee aan die gebrek aan finansi\u00eble bestuursvaardighede wat deur die Ouditeur-Generaal ge\u00efdentifiseer is (bladsy 9). Dit is noodsaaklik om gesonde basiese finansi\u00eble bestuur te verseker, die administrasie teen onwettige \/ onetiese politieke inmenging te beskerm en te verhoed dat personeel onwettig \/ oneties inmeng met die verkrygingsproses.<\/p><p>Ten einde openbare vertroue te herstel, moet gevolge konsekwent bestuur word. Dit sal ook behels dat die betrokke persone in hul persoonlike hoedanigheid gedagvaar word vir ongemagtigde, onre\u00eblmatige of vrugtelose en verkwiste besteding (artikel 32 van die Wet op Munisipale Finansie\u0308le Bestuur soos toegepas deur die App\u00e8lhof in <a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZASCA\/2024\/151.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Mbambisa and Others v Nelson Mandela Bay Metropolitan Municipality<\/em><\/a>). Dit sal ook vereis dat hulle krimineel aangekla en vervolg word ingevolge die toepaslike wette. Per slot van rekening moet almal gelyk wees voor die reg.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Stabiliseer Koalisies<\/strong><\/p><p>In die laaste plaaslike regeringsverkiesings is meer as <a href=\"https:\/\/www.citizen.co.za\/news\/south-africa\/elections\/explainer-what-is-a-hung-council-and-what-does-it-mean-for-voters\/\">30<\/a>% van die land se munisipaliteite as \u201changende rade\u201d gelaat, sonder dat enige party \u2019n meerderheid behaal het. Die gevolg was brose politieke koalisies in munisipale rade wat gelei het tot onstabiliteit en swak bestuur \u2013 die sogenaamde \u201cdraaideur\u201d van burgemeesters en \u2018n krisis vlak gebrek aan dienslewering.<\/p><p>Wanneer koalisies in duie stort, is dit die mense wat die prys betaal. Slegs wanneer koalisie-stabiliteit bereik word, sal dit die raad in staat stel om sy belangrikste doelwit te bereik, naamlik om in sy gemeenskap se basiese behoeftes te voorsien (<a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZACC\/2009\/30.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Joseph and Others v City of Johannesburg and Others<\/em><\/a>).<\/p><p>Om dit aan te spreek, stel die Stigting twee kernhervormings voor: eerstens, dat mosies om ampsdraers te verwyder \u2019n twee-derde meerderheid moet behaal vir aanvaarding om opportunistiese magspeletjies te voorkom. Tweedens, dat koalisie-ooreenkomste openbaar en bindend gemaak moet word. Indien \u2019n politieke party versuim om sy verpligtinge ingevolge die koalisie-ooreenkoms na te kom, moet dit aanspreeklik gehou word vir enige verpligtinge en skade wat daaruit voortspruit.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Profesionaliseer en Depolitiseer die Openbare Administrasie<\/strong><\/p><p>Die verto\u00eb spreek ook die behoefte aan om munisipale administrasies te professionaliseer en te depolitiseer aan. Die Stigting vra vir gestandaardiseerde, merietegebaseerde aanstellings vir senior amptenare en loopbaanpaaie om talent te behou.<\/p><p>In die belang van die verkiesing van bekwame en etiese individue tot openbare amp, vra die Stigting dat kandidate verplig moet word om hul professionele vaardighede en ervaring wat hulle kwalifiseer vir die openbare amp waarvoor hulle aansoek doen, aan die publiek bekend moet maak \u2013 byvoorbeeld, die suksesvolle bestuur van hul eie besigheid. Sulke deursigtigheid sal kiesers bemagtig om meer ingeligte keuses te maak en kandidate van ho\u00ebr gehalte te verkies.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Ten Slotte<\/strong><\/p><p>Die Stigting stel dit onomwonde: die Grondwet is nie die probleem nie. Die probleem is die versuim om dit te implementeer. <a href=\"https:\/\/www.justice.gov.za\/legislation\/constitution\/translations\/10\/SAConstitution-web-afr-10.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Artikel 195<\/a> van die Grondwet stel die basiese waardes en beginsels wat openbare administrasie beheers: aanspreeklikheid, deursigtigheid, Responsiwiteit teenoor mense se behoeftes. Hierdie is nie slegs ideaalwense nie. Dit is bindende verpligtinge en moet afgedwing word.<\/p><p>Enige organisasie se kultuur word <a href=\"https:\/\/blog.culturewise.com\/the-culture-of-any-organization-is-shaped-by-the-worst-behavior-the-leader-is-willing-to-tolerate\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gevorm deur die swakste gedrag<\/a> wat dit toelaat. Die huidige krisis in plaaslike regering kan beskou word as \u2019n versuim om die Grondwet se basiese waardes en beginsels wat openbare administrasie beheers te internaliseer en af te dwing. Daarom sal die hervorming van munisipaliteite se kultuur na een wat hierdie waardes en die heerskappy van die reg hoog ag, vereis dat bestaande wetgewing konsekwent en onpartydig toegepas word. Slegs wanneer munisipale werknemers en raadslede wat onwettig voordeel getrek het, betekenisvolle regsgevolge in die gesig staar, sal so \u2019n transformasie moontlik wees.<\/p><p>Die sperdatum vir openbare kommentaar op die Besprekingsdokument is verleng tot <a href=\"https:\/\/pmg.org.za\/call-for-comment\/1573\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">31 Julie 2025<\/a>. Die FW de Klerk Stigting moedig alle Suid-Afrikaners aan om aan hierdie proses deel te neem, omdat die welstand van plaaslike regering ons almal be\u00efnvloed.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0fd42bd elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"0fd42bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daniela Ellerbeck gee &#8216;n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":33217,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2063],"tags":[3175,160,3176,2551,2552],"class_list":["post-33225","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fw-de-klerk-fondasie","tag-besprekingsdokument-oor-die-hersiening-van-die-witskrif-oor-plaaslike-regering","tag-grondwet","tag-koalisies","tag-munisipaliteite","tag-plaaslike-regering"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID - FW de Klerk Foundation<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Daniela Ellerbeck gee &#039;n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID - FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Daniela Ellerbeck gee &#039;n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-11T10:28:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-11T10:28:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2-1024x576.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\"},\"author\":{\"name\":\"Abigail Baker\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\"},\"headline\":\"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID\",\"datePublished\":\"2025-07-11T10:28:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-11T10:28:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\"},\"wordCount\":1168,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png\",\"keywords\":[\"Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering\",\"Grondwet\",\"Koalisies\",\"Munisipaliteite\",\"Plaaslike Regering\"],\"articleSection\":[\"FW de Klerk Fondasie\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\",\"name\":\"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID - FW de Klerk Foundation\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png\",\"datePublished\":\"2025-07-11T10:28:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-11T10:28:56+00:00\",\"description\":\"Daniela Ellerbeck gee 'n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FW de Klerk Fondasie\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"description\":\"Defend and Promote the Constitution of South Africa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"width\":800,\"height\":1018,\"caption\":\"FW de Klerk Foundation\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\",\"name\":\"Abigail Baker\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID - FW de Klerk Foundation","description":"Daniela Ellerbeck gee 'n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID - FW de Klerk Foundation","og_description":"Daniela Ellerbeck gee 'n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.","og_url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/","og_site_name":"FW de Klerk Foundation","article_published_time":"2025-07-11T10:28:04+00:00","article_modified_time":"2025-07-11T10:28:56+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":576,"url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2-1024x576.png","type":"image\/png"}],"author":"Abigail Baker","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Abigail Baker","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/"},"author":{"name":"Abigail Baker","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6"},"headline":"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID","datePublished":"2025-07-11T10:28:04+00:00","dateModified":"2025-07-11T10:28:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/"},"wordCount":1168,"publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png","keywords":["Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering","Grondwet","Koalisies","Munisipaliteite","Plaaslike Regering"],"articleSection":["FW de Klerk Fondasie"],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/","name":"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID - FW de Klerk Foundation","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png","datePublished":"2025-07-11T10:28:04+00:00","dateModified":"2025-07-11T10:28:56+00:00","description":"Daniela Ellerbeck gee 'n uiteensetting van die Stigting se onlangse voorlegging oor die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake se Besprekingsdokument oor die Hersiening van die Witskrif oor Plaaslike Regering.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#primaryimage","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2.png","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/herstel-van-plaaslike-regering-die-fw-de-klerk-stigting-se-oproep-tot-grondwetlike-verantwoordbaarheid\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FW de Klerk Fondasie","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"HERSTEL VAN PLAASLIKE REGERING: DIE FW DE KLERK STIGTING SE OPROEP TOT GRONDWETLIKE VERANTWOORDBAARHEID"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","name":"FW de Klerk Foundation","description":"Defend and Promote the Constitution of South Africa","publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization","name":"FW de Klerk Foundation","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","width":800,"height":1018,"caption":"FW de Klerk Foundation"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6","name":"Abigail Baker"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33225"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33241,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33225\/revisions\/33241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}