{"id":22474,"date":"2024-05-09T12:57:36","date_gmt":"2024-05-09T10:57:36","guid":{"rendered":"https:\/\/fwdeklerk.org\/?p=22474"},"modified":"2024-05-09T13:16:20","modified_gmt":"2024-05-09T11:16:20","slug":"ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/","title":{"rendered":"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"22474\" class=\"elementor elementor-22474\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-70d513b9 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"70d513b9\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-586167f8\" data-id=\"586167f8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0fd42bd elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"0fd42bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eee07b9 elementor-align-right elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"eee07b9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/analysing-the-impact-of-electoral-laws-on-constitutional-integrity\/\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Read this article in English<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37e27da elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"37e27da\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d23333 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"8d23333\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fb4e50b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5fb4e50b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Saamgestel deur Ezra Mendel, Siyakudumisa Zicina en Ismail Joosub namens die FW de Klerk Stigting op 9\/05\/2024<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Inleiding<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Daar is geen twyfel dat die tydvak waarin ons lewe ongekend is nie. <\/span><a href=\"https:\/\/www.cigionline.org\/articles\/a-new-cold-war-could-end-civilization-without-turning-hot\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sommiges<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> wy dit toe aan &#8216;n &#8216;<\/span><a href=\"https:\/\/rgs-ibg.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/tran.12480\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nuwe Koue Oorlog<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">&#8216;. Selfs in tye van groot onsekerheid en verhoogde geopolitiese spanning, bly die belangrikheid van verkiesings, vooruitgang en demokrasie voortduur. Verkiesings waar &#8216;n &#8216;sosiale kontrak&#8217; tussen diegene wat regeer en diegene wat geregeer word, al hoe duideliker word. 2024 is die jaar waarin gemeenskappe w\u00eareldwyd verkiesings sal beleef, van demokrasie\u00eb tot hibriede-outokrasie\u00eb. Vooraanstaande politieke wetenskaplikes soos <\/span><a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/27865981\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Samuel P Huntington<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> het uitgebreid geskryf oor hoe talle state oorgeskakel het na demokrasie, maar die ware toets l\u00ea in die volhoubaarheid van demokrasie &#8211; \u00f3f, wat bekend staan as demokratiese konsolidasie.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Suid-Afrika nader sy sewende algemene verkiesing sedert die eerste demokratiese verkiesings in 1994 gehou is. Die African National Congress (&#8220;ANC&#8221;) het oor Suid-Afrika vir drie dekades geregeer, maar die nasie berei hom nou voor vir wat lyk soos die grootste toets van ons demokrasie. Terwyl hierdie toets nog moet vergestalt, kan ons seker wees dat Pretoria die &#8216;<\/span><a href=\"https:\/\/www.sahistory.org.za\/article\/wind-change-speech\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">wind van verandering<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">&#8216; sal sien waai in sy verkiesingsprosesse, trajekte en uitkomste vir 2024.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Sal dit &#8216;<\/span><a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/topic\/two-turnover-test\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Huntington se Twee-Omdraaitoets<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">&#8216; naboots waar mag vreedsaam oorgedra word? \u00d3f, sal &#8216;n &#8216;koalisie-regering&#8217; gestalte kry waar daar mag gedeel word tussen twee \u00f3f meer politieke partye as gevolg van die verdeling van stemme na die verkiesing? Die nasleep van die 2024 verkiesings sal die werklikheid ontvou. Hierdie artikel evalueer onlangse hofuitsprake, kieswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se konstitusionele integriteit vas te stel, soverre dit die kieswette aanbetref. Eerstens bied die artikel &#8216;n agtergrond, analise en gevolgtrekking.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>&#8216;Pretoria as Hoofindoena van die Grondwet: Was \u00f3f is dit steeds?<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Die verkiesingsproses en die wette en instellings wat dit bestuur, bly &#8216;n sleutelkenmerk in demokratiese konsolidasie. Van kritieke belang, kieswette probeer om die beskerming van politieke verteenwoordiging, insluiting, deursigtigheid en aanspreeklikheid te bevorder, asook om demokratiese kontrole en balans te verseker.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">&#8216;n Opname wat deur die Amerikaanse Hooggeregshofregter <\/span><a href=\"https:\/\/www.supremecourt.gov\/about\/biographyginsburg.aspx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ruth Bader Ginsburg<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> onderneem is, het bevind dat Suid-Afrika se Grondwet w\u00eareldwyd die tweede mees <\/span><a href=\"https:\/\/mg.co.za\/thought-leader\/opinion\/2021-10-27-how-south-africa-shaped-a-world-leading-constitution\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">aangehaalde<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> Grondwet is, na Kanada. Dit is duidelik dat ons &#8216;n w\u00eareldklas Grondwet het.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Onlangse gebeure soos die <\/span><a href=\"https:\/\/www.defenceweb.co.za\/security\/civil-security\/myriad-factors-behind-july-2021-riots-sahrc\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Julie-ongeruste<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> het vrae laat ontstaan oor ons veronderstelde briljante Grondwet aangesien ons &#8216;n gebrek aan afdwinging van konstitusionele wette waargeneem het en ons kwesbaarheid vir die oortreding van daardie wette. Met dit as agtergrond tot hierdie verkiesings moet die belangrikheid van kieswette in die handhawing van die Grondwet herhaal word.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Om Suid-Afrika se konstitusionele demokrasie te versterk, maak die Grondwet voorsiening vir &#8220;Hoofstuk 9-instellings&#8221;, waarvan die <\/span><a href=\"https:\/\/www.elections.org.za\/pw\/About-Us\/What-We-Do\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Onafhanklike Kieskommissie van Suid-Afrika<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> (&#8220;OVK&#8221;) een is, wie se rol dit is om &#8220;<\/span><a href=\"https:\/\/www.elections.org.za\/pw\/About-Us\/What-We-Do\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">die toepassing van kieswette te implementeer en oor te sien<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">&#8220;. Onlangs het die Demokratiese Alliansie (&#8220;DA&#8221;) onder skoot gekom vir die versoek van internasionale verkiesingswaarnemers om Suid-Afrika by te staan in die komende verkiesings. Alhoewel dit uit kommer vir verkiesings- en konstitusionele integriteit gedoen is, het die regerende party (die ANC) en ander partye dit <\/span><a href=\"https:\/\/www.ewn.co.za\/2024\/03\/07\/row-brewing-over-election-observers-anc-hints-at-russian-friends\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">gesien as<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8216;n ondermyning van die geloofwaardigheid van en vermo\u00ebns van die OVK.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Die groter debat wat voorl\u00ea, is dat hierdie potensi\u00eble afwyking van belange die vermo\u00eb van die OVK om volgens die Grondwet bevoeg te funksioneer, kan ondermyn. Artikel 190(1)(c) van die Grondwet stel eksplisiet die funksies van die OVK uiteen, naamlik dat die rol van die OVK is om &#8220;te verseker dat verkiesings vry en regverdig is&#8221;.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Sulke debatte dui daarop dat Pretoria nog steeds struwelinge en uitdagings in sy verkiesingsreis in lyn met die konstitusionele pilare van gelykheid, eenheid en vooruitgang in die gesig staar, maar onlangse wetgewende trajekte blyk om die bestaande verhaal te verander.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Veranderings aan die Kieswet bou Integriteit\u00a0<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Sedert 1996 het Suid-Afrika se vooruitstrewende Grondwet alle burgers van 18 jaar en ouer die reg verleen om te stem, maar die <\/span><a href=\"https:\/\/www.gov.za\/documents\/electoral-act\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">1998 Kieswet<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> (hierna &#8220;Kieswet&#8221;) het kiesdeelname beperk tot di\u00e9 wat aan politieke partye verbind is. Sulke wetgewende beperkings op wie verkiesbaar is vir politieke amp, ontken verskeie regte wat in die Grondwet vasgel\u00ea is en ontneem baie die reg tot gelykheid en vryheid van assosiasie. <\/span><a href=\"https:\/\/www.dailymaverick.co.za\/article\/2020-06-11-concourt-ruling-paves-way-for-independent-candidates-to-contest-elections\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Verskeie waarnemers<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> het vrae gevra oor die &#8216;grondwetlikheid&#8217; van die Kieswet, waaronder die <\/span><a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZACC\/2020\/11.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">New Nation Movement<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Hierdie nie-deelnemende beweging het gestreef na &#8216;n &#8216;<\/span><a href=\"https:\/\/www.dailymaverick.co.za\/article\/2020-06-11-concourt-ruling-paves-way-for-independent-candidates-to-contest-elections\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">gemengde verkiesingstelsel<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">&#8216; wat ruimte kon skep vir beide kandidate in politieke partye en diegene wat onafhanklik is om verkiesing te hou. Na &#8216;n jaarlange regsgeveg vir &#8216;n meer inklusiewe verkiesingstelsel wat in ooreenstemming is met die Grondwet, het die <\/span><a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZACC\/2020\/11.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Konstitusionele Hof se uitspraak<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> in Junie 2020 die grondslag gel\u00ea vir &#8216;n verandering van rigting van Suid-Afrika se verkiesingstelsel. Die hof het &#8216;n uitspraak <\/span><a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZACC\/2020\/11.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">gelewer<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> dat die Kieswet &#8220;ongrondwetlik&#8221; is op grond daarvan dat dit verskeie bereidwillige burgers oor tyd van die geleentheid om as onafhanklike kandidate in nasionale en provinsiale verkiesings op te tree, beroof het. Sy ongrondwettigheid spruit voort uit die feit dat die Kieswet skynbaar Suid-Afrika se demokratiese waardes, veral di\u00e9 wat <\/span><a href=\"https:\/\/legalfundi.com\/legal-question\/section-9-right-to-equality\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">in die<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> Handves van Regte (artikel 9) vasgel\u00ea is, ongedaan maak:<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">&#8220;<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Elkeen is gelyk voor die wet en het die reg op gelyke beskerming en voordeel van die wet &#8230; Wette mag nie onbillik teen enigiemand diskrimineer nie en elkeen het die reg op gelyke regte en vryheid.&#8221;<\/span><\/i><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Die regstelsel moes die tekortkoming aanspreek. Dus het die hof die Parlement &#8216;n tydsraamwerk van 24 maande gegee om die Kieswet dienooreenkomstig te wysig. Op 17 April 2023 het president Ramaphosa die Kieswysigingswet <\/span><a href=\"https:\/\/www.elections.org.za\/pw\/elections\/whats-new-in-the-2024-elections-electoral-amendment-act\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">onderteken<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. As &#8216;n instrument van verandering maak die Wysigingswet <\/span><a href=\"https:\/\/www.elections.org.za\/pw\/elections\/whats-new-in-the-2024-elections-electoral-amendment-act\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">voorsiening<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> vir (a) die insluiting en nominasie van onafhanklike kandidate as meedingers in nasionale en provinsiale verkiesings, (b) hersiene formule vir die toekenning van parlement\u00eare setels en her-toekenning van setels sou daar vakante setels wees.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Dit beteken dat, anders as politieke partye as enigste kandidate vir openbare amp, onafhanklike kandidate nou verkiesbaar is vir nasionale en provinsiale amp. Van belang egter, <\/span><a href=\"https:\/\/theconversation.com\/south-africa-is-in-search-of-a-fairer-electoral-system-but-whats-been-tabled-is-flawed-184277\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">hierdie ontwikkelings dui<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">daarop dat Suid-Afrika poog om sy kieswette te verbeter deur dit deursigtig en inklusiewer te maak. Aangesien dit Suid-Afrika se herstelpogings tot konstitusionele integriteit deur kieswette weerspie\u00ebl, kan hierdie grondwetlike ontwikkeling nooit as terloops beskou word nie.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Alhoewel vordering duidelik is, is daar nog &#8216;n lang pad om te stap. Ten spyte van die hof se opdrag om hierdie grondwetlike oordeelsfout te herstel, handhaaf die Wet &#8216;n stelsel waarin slegs lede van politieke partye verkies kan word, deur nie kiesafdelings in die verkiesingstelsel daarvan deel te maak nie. Die bepalings van die Wet vir onafhanklike kandidate is steeds grootliks ontoereikend. Die nadele behels onbillike vereistes soos die aantal kiesershandtekeninge wat vereis word wat prakties nie haalbaar is vir baie potensi\u00eble kandidate is en die risiko van die verlies van stemme wat &#8216;n berekende kwota oorskry.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Verder ignoreer dit die fundamentele beginsel van een persoon, een stem, deur stemme vir onafhanklike kandidate minder waardevol te maak as di\u00e9 van partylede. Hierdie versuim om bepaalde tekortkominge aan te spreek, beklemtoon &#8216;n geleentheid wat deur die vingers geglip het vir hervorming en aanspreeklikheid. Die tekortkominge van die Wet, wat eertydse aanbevelings vir kieshervorming weerspie\u00ebl (sien <\/span><a href=\"https:\/\/static.pmg.org.za\/docs\/Van-Zyl-Slabbert-Commission-on-Electoral-Reform-Report-2003.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Van Zyl Slabbert-verslag<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">), beklemtoon &#8216;n volgehoue teenstand om strukturele foute in Suid-Afrika se verkiesingstelsel aan te spreek, wat die integriteit van die demokrasie bedreig.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><b>Afsluiting<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Suid-Afrika se pad na verkiesingintegriteit staan voor hindernisse ten spyte van onlangse wetgewende vordering. Die Kieswysigingswet van 2023 het onafhanklike kandidate toegelaat, maar tekortkominge bly \u2018n uitdaging, insluitend &#8216;n gebrek aan kiesafdeling verteenwoordiging en onregverdige hindernisse. Hierdie tekortkominge ondermyn die grondwetlike beginsels van gelykheid en demokratiese verteenwoordiging en bedreig die nasie se demokratiese onderbou. Terwyl Suid-Afrika sy sewende algemene verkiesing nader, is dit noodsaaklik om hierdie uitdagings aan te spreek. Ware vooruitgang hang af van die versekering dat verkiesingswette in lyn is met konstitusionele integriteit, wat inklusiwiteit, regverdigheid en werklike verteenwoordiging vir alle burgers bevorder. Net dan kan Suid-Afrika sy toewyding tot demokrasie bevestig en vertroue in sy verkiesingsprosesse inspirer en Pretoria as die Hoofindoena van die Grondwet beskou word.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c3b142 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"6c3b142\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-9e6fc18 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"9e6fc18\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-87a11f2\" data-id=\"87a11f2\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ee3f0e elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5ee3f0e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-22326\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code.png 500w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code-300x300.png 300w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Donate-QR-Code-150x150.png 150w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-e8d1db8\" data-id=\"e8d1db8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c157fae elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c157fae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ondersteun die werk van die FW de Klerk-stigting<\/strong><\/p><p class=\"p1\">Vir meer inligting oor skenkings kontak <a href=\"mailto:info@fwdeklerk.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">info@fwdeklerk.org<\/a> of skandeer die QR-kode hieronder.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ac4cb3 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"1ac4cb3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":22469,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[299,423,55,2063,2230],"tags":[2238,2501,2500,2489,2503,2502],"class_list":["post-22474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artikel","category-demokratiese-regering","category-grondwet-rsa","category-fw-de-klerk-fondasie","category-menseregte","tag-demokrasie","tag-gelykheid","tag-onafhanklike-kandidate","tag-verkiesings","tag-verkiesingswysigingswet","tag-verteenwoordiging"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT - FW de Klerk Foundation<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT - FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-09T10:57:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-09T11:16:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\"},\"author\":{\"name\":\"Abigail Baker\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\"},\"headline\":\"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT\",\"datePublished\":\"2024-05-09T10:57:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-09T11:16:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\"},\"wordCount\":1355,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg\",\"keywords\":[\"Demokrasie\",\"Gelykheid\",\"Onafhanklike Kandidate\",\"Verkiesings\",\"Verkiesingswysigingswet\",\"Verteenwoordiging\"],\"articleSection\":[\"Artikel\",\"Demokratiese Regering\",\"Die Grondwet van Suid-Afrika\",\"FW de Klerk Fondasie\",\"Menseregte\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\",\"name\":\"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT - FW de Klerk Foundation\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg\",\"datePublished\":\"2024-05-09T10:57:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-09T11:16:20+00:00\",\"description\":\"Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FW de Klerk Fondasie\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"description\":\"Defend and Promote the Constitution of South Africa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"width\":800,\"height\":1018,\"caption\":\"FW de Klerk Foundation\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\",\"name\":\"Abigail Baker\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT - FW de Klerk Foundation","description":"Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT - FW de Klerk Foundation","og_description":"Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.","og_url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/","og_site_name":"FW de Klerk Foundation","article_published_time":"2024-05-09T10:57:36+00:00","article_modified_time":"2024-05-09T11:16:20+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Abigail Baker","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Abigail Baker","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/"},"author":{"name":"Abigail Baker","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6"},"headline":"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT","datePublished":"2024-05-09T10:57:36+00:00","dateModified":"2024-05-09T11:16:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/"},"wordCount":1355,"publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg","keywords":["Demokrasie","Gelykheid","Onafhanklike Kandidate","Verkiesings","Verkiesingswysigingswet","Verteenwoordiging"],"articleSection":["Artikel","Demokratiese Regering","Die Grondwet van Suid-Afrika","FW de Klerk Fondasie","Menseregte"],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/","name":"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT - FW de Klerk Foundation","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg","datePublished":"2024-05-09T10:57:36+00:00","dateModified":"2024-05-09T11:16:20+00:00","description":"Hierdie stuk beoordeel onlangse hofuitsprake, verkiesingswette en wetgewende ontwikkelings om hul impak op Suid-Afrika se grondwetlike integriteit te bepaal, sover dit kieswette aangaan.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#primaryimage","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/ondersoek-na-die-impak-van-kieswette-op-grondwetlike-integriteit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FW de Klerk Fondasie","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"ONDERSOEK NA DIE IMPAK VAN KIESWETTE OP GRONDWETLIKE INTEGRITEIT"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","name":"FW de Klerk Foundation","description":"Defend and Promote the Constitution of South Africa","publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization","name":"FW de Klerk Foundation","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","width":800,"height":1018,"caption":"FW de Klerk Foundation"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6","name":"Abigail Baker"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22474"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22485,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22474\/revisions\/22485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}