{"id":21349,"date":"2024-03-15T13:36:16","date_gmt":"2024-03-15T11:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/fwdeklerk.org\/?p=21349"},"modified":"2024-03-15T13:46:27","modified_gmt":"2024-03-15T11:46:27","slug":"die-gilab-uitdagings-en-oplossings","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/","title":{"rendered":"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"21349\" class=\"elementor elementor-21349\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-70d513b9 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"70d513b9\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-586167f8\" data-id=\"586167f8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0fd42bd elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"0fd42bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eee07b9 elementor-align-right elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"eee07b9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/the-gilab-problems-and-solutions\/\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Read this article in English<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37e27da elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"37e27da\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d23333 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"8d23333\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fb4e50b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5fb4e50b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"TextRun SCXW117815598 BCX0\" lang=\"EN-ZA\" xml:lang=\"EN-ZA\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW117815598 BCX0\"><span class=\"TextRun SCXW150876740 BCX0\" lang=\"AF-ZA\" xml:lang=\"AF-ZA\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW150876740 BCX0\">Uitgereik deur die FW de Klerk Stigting op 15<\/span><\/span>\/03\/2024<\/span><\/span><span class=\"EOP SCXW117815598 BCX0\" data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Verstaan die verskillende weergawes:<\/strong><\/p><p>Die <a href=\"https:\/\/static.pmg.org.za\/B40-2023_General_Intelligence_Laws.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wysigingswetsontwerp op Algemene Intelligensiewette<\/a> (\u201cdie GILAB\u201d) weergawe wat vir openbare kommentaar oopgestel is, is die eerste keer deur die Minister in die Presidensie op 17 November 2023 in die Parlement ter tafel gel\u00ea. Die Parlement se eerste huis, die Nasionale Vergadering (NV), het die publiek vanaf 17 Desember 2023 tot 15 Februarie 2024 vir insette <a href=\"https:\/\/pmg.org.za\/call-for-comment\/1414\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gevra<\/a>.<\/p><p>&#8216;n Vroe\u00ebr\u00a0 <a href=\"https:\/\/pmg.org.za\/bill\/1176\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">konsepweergawe<\/a> van die Wetsontwerp is op 24 Mei 2023 deur die <a href=\"https:\/\/www.gov.za\/news\/cabinet-statements\/statement-cabinet-meeting-24-may-2023%C2%A0-25-may-2023\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kabinet goedgekeur<\/a> vir voorlegging aan die Parlement. Hierdie weergawe wat sekuriteitsbevoegdheidstoetse uitdruklik vir godsdienstige organisasies en nieregeringsorganisasies (&#8220;NRO&#8217;s&#8221;) voorskryf, is nooit aan die Parlement\u00eare komitee wat aan die GILAB werk, voorgel\u00ea nie. Dit was ook nooit vir openbare kommentaar oopgestel nie.<\/p><p>Di\u00e9 weergawe van die wetsontwerp wat in werklikheid na die komitee verwys en vir publieke kommentaar geopen moes word, het die verwysing na godsdiensorganisasies en NRO&#8217;s vervang met die nou berugte frase: &#8220;<em>persoon \u00f3f instelling van nasionale veiligheidsbelang<\/em>&#8220;.<\/p><p><strong>Wat die (huidige weergawe van die) GILAB <\/strong><a href=\"https:\/\/pmg.org.za\/call-for-comment\/1414\/\"><strong>beoog<\/strong><\/a><strong> om te doen:<\/strong><\/p><p>Die GILAB het ten doel om, onder andere, die Staatsveiligheidsagentskap in twee onderskeie entiteite te verdeel: die SA Intelligensie-agentskap (wat &#8216;n binnelandse fokus sal h\u00ea) en die SA Intelligensiediens (wat verantwoordelik sal wees vir buitelandse intelligensie). (Hierdie onderskeiding is in ooreenstemming met die aanbevelings van die <a href=\"https:\/\/www.gov.za\/sites\/default\/files\/gcis_document\/201903\/high-level-review-panel-state-security-agency.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ho\u00ebvlak-oorsigpaneel oor Staatsveiligheidsagentskap<\/a>.)<\/p><p>Die GILAB poog ook om die wet te wees wat \u201cverkenning op uitgebreide skaal\u201d reguleer, nadat die Konstitusionele Hof in <a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZACC\/2021\/3.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Amabhungane Centre v Minister of Justice<\/em><\/a> bevind het dat die praktyk onwettig is, omdat daar geen wet was wat dit bemagtig nie.<\/p><p><strong>Wat is die probleme met die (huidige weergawe van die) GILAB?<\/strong><\/p><p>Terwyl GILAB waarskynlik daarop gemik is om \u2018n positiewe uitkoms mee te bring, bv. om die buitelandse en binnelandse takke van Staatsveiligheidsagentskap as aparte entiteite te vestig, is dit al die ander aksies wat dit ook wil op fokus, wat ernstige kommer regoor die samelewing tot gevolg gehad het (insluitend burgerregteorganisasies, joernaliste, kerke, private besighede ens.) Kortom, is hierdie probleme soos volg:<\/p><ol><li>Problematiese definisies;<\/li><li>Verpligte sekerheidsklaring; en<\/li><li>Nie-nakoming van &#8216;n konstitusionele hofuitspraak.<\/li><\/ol><p><strong>\u00a0<\/strong><\/p><p><strong>Probleem 1: GILAB se definisies ontbreek, sirkul\u00ear, te wyd en\/of vaag<\/strong><\/p><p><u>Ontbreek<\/u>:<\/p><p>Bv. &#8220;<em>bedreiging<\/em>&#8220;, die mees deurslaggewende konsep in al die intelligensie wette wat die GILAB wil verander en in die GILAB self, word n\u00earens omskryf nie.<\/p><p><u>Sirkul\u00ear:<\/u><\/p><p>Bv. &#8220;<em>nasionale veiligheid<\/em>&#8221; en &#8220;<em>geleentheid of potensi\u00eble geleentheid<\/em>&#8221; is sirkul\u00eare definisies wat op hulself staatmaak binne dieselfde konteks, wat &#8216;n eindelose doolhof van interpretasie skep. Die SA Intelligensie-agentskap het dus vrye teuels om dit na goeddunke te interpreteer.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9214c39 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"9214c39\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"414\" src=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.09.21-1024x530.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-21339\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.09.21-1024x530.png 1024w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.09.21-300x155.png 300w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.09.21-768x398.png 768w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.09.21.png 1220w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ee3c45 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5ee3c45\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><u>Te wyd:<\/u><\/p><p>Voorbeeld 1: die wetsontwerp se definisie van &#8220;<em>bedreiging vir nasionale veiligheid<\/em>&#8221; faal daarin om &#8220;<em>wettige politieke aktiwiteit, voorspraak, protes of teenstanders<\/em>&#8221; uit te sluit en te beskerm. Enigeen wat betrokke is by hierdie aktiwiteite, wat beskerm behoort te word as deel van &#8216;n landsburger se politieke regte (artikel 19 van die Grondwet), kan dus deur die Intelligensie-agentskap as &#8216;n &#8220;<em>bedreiging vir nasionale veiligheid<\/em>&#8221; beskou word.<\/p><p>Voorbeeld 2: Die faktore wat tans in die Wetsontwerp se definisie van &#8220;<em>sekuriteitsbevoegdheidstoets<\/em>&#8221; vervat word, lees tans disjunktief: &#8220;<em>administreer &#8216;n keuringsondersoek om die sekuriteitsbevoegdheid van &#8216;n persoon of instelling te bepaal en indien sodanige persoon of instelling geskik is om toegang tot geklassifiseerde inligting of kritieke staatsinfrastruktuur <strong><u>of<\/u><\/strong> word beskou as kwesbaar vir afpersing, onbehoorlike invloed <strong><u>of<\/u><\/strong> manipulasie <strong><u>of<\/u><\/strong> sekuriteit kompromie <strong><u>of<\/u><\/strong> is &#8216;n persoon of instelling van nasionale veiligheidsbelang &#8230;<\/em>&#8220;<\/p><p>Hierdie disjunktiewe lees (d.w.s. gebruik van &#8220;of&#8221; in teenstelling met &#8220;en&#8221;) van die faktore, maak die definisie van &#8220;<em>sekuriteitsbevoegdheidstoets<\/em>&#8221; te wyd, want letterlik elke burger in die Republiek kan as kwesbaar vir bv. &#8220;manipulasie&#8221; geag word. Dit beteken egter <strong><u>nie<\/u><\/strong> dat hulle &#8216;n bedreiging vir nasionale veiligheid <strong>is<\/strong> nie en dat die staat &#8216;n sekerheidsklaring op hulle moet toepas nie. Dit lei ook daartoe dat die klousule nie sy doel bereik nie (wat ongetwyfeld ten doel het om slegs individue met toegang tot geklassifiseerde inligting en kritiese staatsinfrastruktuur te ondersoek, nie elke liewe burger in die Republiek nie). Hierdie gebreke lei op hul beurt tot &#8216;n arbitr\u00eare skending van grondwetlike regte wat dit &#8216;n onregverdigbare en onredelike beperking van hierdie regte maak.<\/p><p><u>Vaag:<\/u><\/p><p>Voorbeeld 1: Die definisie van \u201c<em>persoon of instelling van nasionale veiligheidsbelang<\/em>\u201d is <strong>uiters<\/strong> kommerwekkend, want dit berus op twee (2) problematiese konsepte, naamlik:<\/p><ol><li>Die Wetsontwerp bepaal daar is landsburgers \u00f3f instellings wie se aktiwiteite deur die Intelligensie-agentskap as teenstrydig met Suid-Afrika se grondwetlike voornemens geag word <em>om as gelykes te leef; in vrede en harmonie te leef, vry te wees van vrees en gebrek, en \u0149 beter bestaan na te streef.<\/em> (d.w.s. strydig met <a href=\"https:\/\/www.justice.gov.za\/constitution\/translations\/11\/SAConstitution-web-afr-11.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">artikel 198<\/a> van die Grondwet). Hierdie vae en dubbelsinnige konsepte beteken dat enigiets potensieel (verkeerd) vertolk kan word as teenstrydig met artikel 198 en daarom kan enigiemand wat deur die Agentskap verdink word, kan beskou word as &#8216;n persoon \u00f3f instelling van nasionale veiligheidsbelang.<\/li><li>Hierdie aktiwiteite sluit in, maar is nie beperk tot, aktiwiteite wat gedefinieer word as &#8216;n &#8220;<em>bedreiging vir nasionale veiligheid<\/em>&#8220;, wat problematies is omdat dit ni\u00e9 &#8220;<em>wettige politieke aktiwiteit, voorspraak, protes of teenstand<\/em>&#8221; uitsluit ni\u00e9.<\/li><\/ol><p>Voorbeeld 2: die frase &#8220;<em>geleentheid of potensi\u00eble geleentheid of bedreiging of potensi\u00eble bedreiging vir nasionale veiligheid<\/em>&#8221; word in verskeie van die GILAB se definisies gebruik (bv. &#8220;<em>Binnelandse intelligensie<\/em>&#8220;; &#8220;<em>Buitelandse intelligensie<\/em>&#8220;; <em>&#8220;intelligensie-insameling<\/em>&#8220;; &#8220;<em>nasionale veiligheid&#8221;<\/em>; &#8220;<em>nasionale veiligheid intelligensie<\/em>\u201d ens.). Nie net is hierdie frase oorbodig nie, maar dit is &#8216;n vae konsep.<\/p><p>Die resultaat van al hierdie definisies is dat dit teenstrydig is met die Grondwet (\u00f3f spesifieke regte \u00f3f die <a href=\"https:\/\/www.justice.gov.za\/constitution\/translations\/1\/SAConstitution-web-afr-1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">grondliggende waarde<\/a> van die oppergesag van die reg) en in die praktyk onwerkbaar is.<\/p><p><strong>Oplossings vir probleem 1:<\/strong><\/p><ol><li>Definieer &#8220;<em>bedreiging<\/em>&#8221; as &#8220;<em>dreigende gevaar van ernstige skade aan die Republiek as een, soewereine, demokratiese staat gegrond op die waardes uiteengesit in artikel 1 van die Grondwet<\/em>&#8221; en skrap alle verwysings na &#8220;<em>geleentheid of potensi\u00eble geleentheid<\/em>&#8220;. Dit sal baie problematiese aspekte oplos, insluitend, maar nie beperk nie tot verskeie definisies en aspekte wat verband hou met verpligte keuringsbepalings.<\/li><li>Verbeter en gee helderheid aan die uitgebreide en sirkul\u00eare definisies soos volg:<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a1aac35 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"a1aac35\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"790\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.10.45-790x1024.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-21351\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.10.45-790x1024.png 790w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.10.45-232x300.png 232w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.10.45-768x995.png 768w, https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Screenshot-2024-03-15-at-13.10.45.png 886w\" sizes=\"(max-width: 790px) 100vw, 790px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-402f96d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"402f96d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Probleem 2: Verpligte keuring<\/strong><\/p><p>Benewens al hierdie problematiese definisies, maak die Wetsontwerp dit verpligtend vir die Intelligensie-agentskap om sekerheidsklarings te doen op persone \u00f3f instellings wat vermoedelik bedreigings of potensi\u00eble bedreigings vir nasionale veiligheid is. Dit word gedoen om hul sekuriteitsbevoegdheid te bepaal om te besluit of hulle kwalifiseer vir &#8216;n sekuriteit klaringsertifikaat, \u00f3f al dan nie.<\/p><p>Die probleem spruit voort uit die afwesigheid van &#8216;n duidelike definisie vir &#8220;<em>bedreiging<\/em>&#8221; en die sirkul\u00eare definisie van &#8220;<em>nasionale veiligheid<\/em>&#8220;. Gevolglik bemagtig dit die Intelligensie-agentskap om keuringsondersoek te doen op entiteite soos media huise of burgerregteorganisasies, insluitend hul werknemers.<\/p><p><strong>Oplossing vir probleem 2<\/strong>:<\/p><p>Beperk verpligte sekerheidsklarings tot slegs kategorie\u00eb van aansoekers en werknemers van staatsorgane en -departemente.<\/p><p><strong>Probleem 3: Nie-nakoming van die Konstitusionele Hof se <\/strong><a href=\"https:\/\/www.saflii.org\/za\/cases\/ZACC\/2021\/3.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong><em>Amabhungane Centre v Minister of Justice<\/em><\/strong><\/a><strong>-uitspraak deur versuim om voorsiening te maak om \u2018n persoon in te lig wat onderworpe was aan verkenning<\/strong><\/p><p>In hierdie uitspraak het die Konstitusionele Hof bevind dat die <a href=\"https:\/\/www.gov.za\/sites\/default\/files\/gcis_document\/201409\/a70-02.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wet op die Regulering van Onderskepping van Kommunikasie en Verskaffing van Kommunikasieverwante Inligting, 2002<\/a> (\u201cRICA\u201d) ongrondwetlik was, omdat dit versuim het om \u2018n persoon in te lig wat onderworpe was aan verkenning. Hierdie dwaling het neergekom op &#8216;n onregverdigbare skending van hul grondwetlike regte op privaatheid en toegang tot geregtigheid.<\/p><p>Die GILAB bevat dieselfde mislukking en is dus ongrondwetlik.<\/p><p><strong>Oplossing vir probleem 3:<\/strong><\/p><p>Maak voorsiening om \u2018n persoon in te lig wat onderworpe was aan verkenning.<\/p><p><strong>Slot<\/strong>:<\/p><p>Die bogenoemde drie (3) probleme ge\u00efdentifiseer in die weergawe van die GILAB wat vir publieke kommentaar oopgestel is, sal daartoe lei dat die staat op enigiemand kan spioeneer sonder om hulle ooit in te lig. Hierdie probleme skep die geleentheid om GILAB te misbruik, veral deur toekomstige regerings wat kritiese stemme wat dit teenstaan te dreig \u00f3f selfs stil te maak.<\/p><p>Dit is waarom die FW de Klerk Stigting onwrikbaar is dat indien die Staat &#8216;n grondwetlike reg (bv. privaatheid, politieke regte ens.) wil beperk, hy dit slegs mag doen i.t.v. die Grondwet se artikel 36-beperkingstoets, wat die GILAB nie slaag nie. Die Stigting het ook deurgaans die Parlement daarop gewys dat GILAB vanwe\u00eb die sirkul\u00eare definisies daarin vervat, ook nie aan \u2019n grondliggende waarde van die Grondwet, naamlik die oppergesag van die reg (artikel 1(c)), wat rasionaliteit vereis, voldoen nie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ac4cb3 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"1ac4cb3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":21336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[299,55,2063,2230,433,419],"tags":[2055,160,2244,2051,2245,2243,2056],"class_list":["post-21349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artikel","category-grondwet-rsa","category-fw-de-klerk-fondasie","category-menseregte","category-oppergesag-van-die-reg","category-voorleggings","tag-gilab","tag-grondwet","tag-intelligensie-agentskap","tag-regstaat","tag-sekuriteitskontrole","tag-toesig","tag-wysigingswetsontwerp-op-algemene-intelligensiewette"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS - FW de Klerk Foundation<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS - FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FW de Klerk Foundation\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-15T11:36:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-15T11:46:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Abigail Baker\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\"},\"author\":{\"name\":\"Abigail Baker\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\"},\"headline\":\"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS\",\"datePublished\":\"2024-03-15T11:36:16+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-15T11:46:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\"},\"wordCount\":1380,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg\",\"keywords\":[\"GILAB\",\"Grondwet\",\"Intelligensie-agentskap\",\"Regstaat\",\"Sekuriteitskontrole\",\"Toesig\",\"Wysigingswetsontwerp op Algemene Intelligensiewette\"],\"articleSection\":[\"Artikel\",\"Die Grondwet van Suid-Afrika\",\"FW de Klerk Fondasie\",\"Menseregte\",\"Oppergesag van die reg\",\"Voorleggings\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\",\"name\":\"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS - FW de Klerk Foundation\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg\",\"datePublished\":\"2024-03-15T11:36:16+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-15T11:46:27+00:00\",\"description\":\"Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FW de Klerk Fondasie\",\"item\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"description\":\"Defend and Promote the Constitution of South Africa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization\",\"name\":\"FW de Klerk Foundation\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png\",\"width\":800,\"height\":1018,\"caption\":\"FW de Klerk Foundation\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6\",\"name\":\"Abigail Baker\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS - FW de Klerk Foundation","description":"Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS - FW de Klerk Foundation","og_description":"Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.","og_url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/","og_site_name":"FW de Klerk Foundation","article_published_time":"2024-03-15T11:36:16+00:00","article_modified_time":"2024-03-15T11:46:27+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Abigail Baker","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Abigail Baker","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/"},"author":{"name":"Abigail Baker","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6"},"headline":"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS","datePublished":"2024-03-15T11:36:16+00:00","dateModified":"2024-03-15T11:46:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/"},"wordCount":1380,"publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg","keywords":["GILAB","Grondwet","Intelligensie-agentskap","Regstaat","Sekuriteitskontrole","Toesig","Wysigingswetsontwerp op Algemene Intelligensiewette"],"articleSection":["Artikel","Die Grondwet van Suid-Afrika","FW de Klerk Fondasie","Menseregte","Oppergesag van die reg","Voorleggings"],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/","name":"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS - FW de Klerk Foundation","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg","datePublished":"2024-03-15T11:36:16+00:00","dateModified":"2024-03-15T11:46:27+00:00","description":"Die FW de Klerk-stigting skets die probleme en potensi\u00eble oplossings vir die GILAB, terwyl dit ook die vordering van die Wetsontwerp van die aanvang tot sy huidige vorm uiteensit.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#primaryimage","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Copy-of-FW-MAILER-IMAGES-5.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/die-gilab-uitdagings-en-oplossings\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FW de Klerk Fondasie","item":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/kategorie\/fw-de-klerk-fondasie\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"DIE GILAB: UITDAGINGS EN OPLOSSINGS"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#website","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","name":"FW de Klerk Foundation","description":"Defend and Promote the Constitution of South Africa","publisher":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#organization","name":"FW de Klerk Foundation","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","contentUrl":"https:\/\/fwdeklerk.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/fw-de-klerk-foundation-2.png","width":800,"height":1018,"caption":"FW de Klerk Foundation"},"image":{"@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/#\/schema\/person\/a0dd416bbbcdadae0ddd242c471d44c6","name":"Abigail Baker"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21349"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21368,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21349\/revisions\/21368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fwdeklerk.org\/af\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}